BDO przy sprzedaży na Amazon i Allegro – kto odpowiada za opakowania

Problem polega na tym, że w e-commerce granice odpowiedzialności nie zawsze są oczywiste. Sprzedajesz na Allegro, więc intuicyjnie można pomyśleć, że skoro korzystasz z dużej platformy sprzedażowej, część formalności jest „po jej stronie”. Podobnie w przypadku Amazona. Platforma obsługuje płatności, daje dostęp do klientów, czasem nawet zapewnia logistykę. Wiele osób zakłada więc, że skoro sprzedaż odbywa się w takim ekosystemie, to obowiązki związane z opakowaniami czy gospodarką odpadami również mogą być w jakiś sposób przejęte przez platformę.

W praktyce wygląda to inaczej. Dla wielu młodych przedsiębiorców prowadzących sklep na Allegro albo rozwijających markę na Amazonie zaskoczeniem jest to, że przepisy dotyczące opakowań patrzą na sprzedaż z zupełnie innej perspektywy niż marketing czy logistyka. Dla ustawodawcy kluczowe jest jedno pytanie: kto faktycznie wprowadza na rynek produkt w opakowaniu. I bardzo często okazuje się, że odpowiedź prowadzi właśnie do sprzedawcy, a nie do platformy sprzedażowej.

To właśnie dlatego temat BDO bywa problematyczny. Wielu przedsiębiorców zaczyna od niewielkiej skali sprzedaży. Kilkanaście czy kilkadziesiąt paczek miesięcznie, kartony zamawiane hurtowo z internetu, foliopaki, trochę wypełniacza. Na pierwszy rzut oka wygląda to jak zwykła codzienność sklepu internetowego. Jednak z punktu widzenia przepisów środowiskowych każde takie opakowanie może oznaczać wprowadzenie produktu w opakowaniu na rynek, a to z kolei wiąże się z konkretnymi obowiązkami administracyjnymi.

Najczęściej pojawiające się pytanie wśród sprzedawców brzmi więc bardzo prosto: czy obowiązki związane z opakowaniami przejmuje Allegro lub Amazon, czy jednak odpowiada za nie sprzedawca. W internecie można znaleźć różne interpretacje, fragmentaryczne poradniki albo pojedyncze wpisy na forach, które tylko zwiększają chaos informacyjny. Jedni twierdzą, że wszystko zależy od modelu sprzedaży, inni sugerują, że jeśli korzysta się z logistyki platformy, problem w ogóle znika.

Rzeczywistość jest trochę bardziej złożona, ale jednocześnie dużo bardziej logiczna, niż może się wydawać na początku. W większości przypadków odpowiedzialność za opakowania faktycznie spoczywa na sprzedawcy, choć istnieją też sytuacje, w których obowiązki mogą wyglądać inaczej. Kluczowe znaczenie ma sposób prowadzenia sprzedaży, model logistyczny oraz to, kto formalnie wprowadza towar i opakowanie do obrotu na rynku krajowym.

W tym artykule przejdziemy przez cały temat krok po kroku. Najpierw wyjaśnimy, czym właściwie jest BDO i skąd w ogóle biorą się obowiązki dotyczące opakowań w e-commerce. Następnie przyjrzymy się roli platform takich jak Allegro czy Amazon i pokażemy, dlaczego w większości przypadków nie przejmują one odpowiedzialności za opakowania. Dalej omówimy różne modele sprzedaży, które są dziś popularne wśród sprzedawców internetowych, od klasycznej wysyłki z własnego magazynu, przez fulfillment, aż po dropshipping.

Dzięki temu łatwiej będzie zrozumieć, w jakich sytuacjach to sprzedawca jest traktowany jako podmiot wprowadzający opakowania na rynek, jakie obowiązki się z tym wiążą i kiedy ewentualnie odpowiedzialność może wyglądać inaczej. Na końcu pokażemy też, jakie ryzyka wiążą się z ignorowaniem tematu oraz dlaczego nawet przy niewielkiej skali sprzedaży warto mieć uporządkowane kwestie związane z BDO.

Jeśli prowadzisz sprzedaż na Allegro, rozwijasz własną markę na Amazonie albo dopiero planujesz wejście w e-commerce, zrozumienie zasad dotyczących opakowań może oszczędzić Ci sporo stresu w przyszłości. Szczególnie że wbrew pozorom nie jest to tylko temat dużych firm czy importerów na ogromną skalę. W wielu przypadkach dotyczy on również małych, dynamicznych biznesów prowadzonych przez przedsiębiorców, którzy dopiero budują swoją pozycję w sprzedaży internetowej.

Czym jest BDO i kiedy dotyczy sprzedawców internetowych

Dla wielu osób prowadzących sprzedaż w internecie skrót BDO pojawia się dopiero w momencie, gdy ktoś wspomni o sprawozdaniach środowiskowych albo obowiązkach związanych z opakowaniami. Na początku łatwo pomyśleć, że to temat zarezerwowany dla dużych producentów, fabryk czy importerów działających na ogromną skalę. W praktyce jednak system BDO obejmuje znacznie szerszą grupę przedsiębiorców, w tym także osoby prowadzące sprzedaż w e-commerce.

BDO to skrót od Bazy Danych o Produktach i Opakowaniach oraz o Gospodarce Odpadami. Jest to państwowy system rejestracji przedsiębiorców, którzy wprowadzają na rynek określone produkty lub opakowania, a także podmiotów zajmujących się gospodarowaniem odpadami. Rejestr pozwala administracji publicznej identyfikować firmy objęte obowiązkami wynikającymi z przepisów środowiskowych oraz monitorować ich sprawozdawczość.

Z punktu widzenia sprzedawców internetowych najważniejsze jest zrozumienie jednej rzeczy. Obowiązek związany z BDO nie wynika z samego faktu sprzedaży online ani z tego, że korzysta się z platformy takiej jak Allegro czy Amazon. Kluczowe jest to, czy w ramach tej sprzedaży przedsiębiorca wprowadza na rynek produkty w opakowaniach.

W e-commerce bardzo często odpowiedź na to pytanie brzmi po prostu: tak. Jeśli sprzedajesz produkt klientowi i pakujesz go w karton, kopertę bąbelkową albo foliopak, to właśnie w tym momencie opakowanie pojawia się w obrocie gospodarczym. Z punktu widzenia przepisów nie jest to już tylko element logistyczny, ale produkt, który trafia do obiegu i w przyszłości stanie się odpadem opakowaniowym.

Dla młodych firm działających w internecie może to być trochę zaskakujące, bo w codziennej pracy opakowanie jest raczej technicznym dodatkiem do wysyłki. Karton ma chronić produkt w transporcie, foliopak ma przyspieszyć pakowanie, a wypełniacz zabezpieczyć towar przed uszkodzeniem. Jednak w świetle przepisów środowiskowych każdy z tych elementów ma znaczenie, ponieważ po dostarczeniu paczki do klienta stanie się odpadem opakowaniowym.

Dlatego właśnie system BDO obejmuje także sporą część branży e-commerce. Sprzedawcy internetowi bardzo często wprowadzają na rynek dużą liczbę opakowań wysyłkowych, nawet jeśli skala ich działalności wydaje się niewielka. Kilkaset paczek miesięcznie oznacza już setki kartonów, foliopaków czy kopert, które trafiają do obrotu.

Co oznacza „wprowadzanie opakowań na rynek”

Pojęcie wprowadzania opakowań na rynek jest jednym z kluczowych elementów całego systemu BDO. To właśnie ono decyduje o tym, kto jest odpowiedzialny za spełnienie obowiązków środowiskowych.

W dużym uproszczeniu chodzi o moment, w którym opakowanie po raz pierwszy trafia do obrotu na rynku krajowym razem z produktem. Nie musi to oznaczać produkcji opakowania ani jego fizycznego wytworzenia. W wielu przypadkach wprowadzającym jest po prostu przedsiębiorca, który wykorzystuje opakowanie do sprzedaży towaru klientowi końcowemu.

W realiach e-commerce wygląda to bardzo prosto. Jeśli przedsiębiorca kupuje kartony, foliopaki czy koperty i używa ich do zapakowania produktu sprzedawanego klientowi, to właśnie on wprowadza te opakowania na rynek. Nie ma znaczenia, że opakowanie zostało wyprodukowane przez inną firmę albo kupione w hurtowni. Liczy się moment, w którym zostaje wykorzystane do sprzedaży i trafia do odbiorcy.

Dobrym przykładem jest typowa paczka wysyłana przez sklep internetowy. Sprzedawca bierze produkt z magazynu, wkłada go do kartonu, dodaje wypełniacz i zakleja taśmą. Następnie paczka trafia do firmy kurierskiej i w ciągu kilku dni jest u klienta. W tym momencie wszystkie użyte opakowania zostały wprowadzone do obrotu, ponieważ po rozpakowaniu staną się odpadami.

Z perspektywy prawa nie ma znaczenia, czy przedsiębiorca wysyła dziesięć paczek miesięcznie czy kilka tysięcy. Każde takie opakowanie jest elementem systemu gospodarki odpadami i dlatego podlega określonym regulacjom.

Podstawa prawna obowiązków – ustawa o gospodarce opakowaniami

Obowiązki związane z opakowaniami wynikają przede wszystkim z ustawy z 13 czerwca 2013 roku o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Akt ten określa zasady wprowadzania opakowań na rynek oraz obowiązki przedsiębiorców związane z ich dalszym zagospodarowaniem.

Jednym z ważnych przepisów jest artykuł 11 ustawy. Dotyczy on podstawowych wymagań wobec opakowań wprowadzanych do obrotu, między innymi konieczności ograniczania ich masy i objętości do niezbędnego minimum oraz projektowania ich w sposób umożliwiający odzysk i recykling.

Natomiast obowiązek zapewnienia odpowiednich poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych wynika przede wszystkim z artykułu 17 ustawy. Przepisy te nakładają na przedsiębiorców wprowadzających produkty w opakowaniach obowiązek zapewnienia, aby określona część tych opakowań została poddana odzyskowi lub recyklingowi.

W praktyce wiele firm realizuje ten obowiązek poprzez współpracę z organizacjami odzysku opakowań, które przejmują część obowiązków środowiskowych w imieniu przedsiębiorcy. Dzięki temu sprzedawcy nie muszą samodzielnie organizować procesu recyklingu, ale nadal pozostają podmiotem odpowiedzialnym za wprowadzane opakowania.

Z ustawą powiązany jest również system BDO. Rejestr w BDO służy identyfikacji przedsiębiorców objętych obowiązkami wynikającymi z przepisów dotyczących produktów, opakowań oraz gospodarki odpadami. Dzięki temu organy administracji mogą sprawdzać, czy przedsiębiorcy spełniają wymagania dotyczące rejestracji oraz sprawozdawczości.

Dlaczego e-commerce bardzo często podlega BDO

Branża e-commerce rozwija się w Polsce bardzo dynamicznie. Każdego dnia tysiące sklepów internetowych wysyła paczki do klientów w całym kraju, a każda z nich oznacza kolejne opakowania trafiające do obiegu.

Kartony, foliopaki, koperty bąbelkowe czy różnego rodzaju wypełniacze są nieodłącznym elementem sprzedaży wysyłkowej. Po odebraniu przesyłki przez klienta materiały te stają się odpadami opakowaniowymi. Właśnie dlatego sektor e-commerce jest jednym z obszarów, które w naturalny sposób wchodzą w zakres przepisów dotyczących opakowań.

W wielu przypadkach sprzedawca internetowy spełnia więc definicję podmiotu wprowadzającego produkty w opakowaniach. Oznacza to konieczność sprawdzenia, czy jego działalność podlega obowiązkowi wpisu do rejestru BDO oraz czy musi składać roczne sprawozdania dotyczące wprowadzanych opakowań.

W praktyce przedsiębiorcy prowadzący sprzedaż wysyłkową powinni przede wszystkim gromadzić dane dotyczące masy opakowań, które wprowadzają na rynek. Na podstawie tych informacji przygotowuje się roczne sprawozdanie o produktach, opakowaniach i gospodarowaniu odpadami, składane elektronicznie w systemie BDO, zazwyczaj do 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy.

Warto jednak pamiętać, że przepisy przewidują pewne uproszczenia dla najmniejszych podmiotów. Przedsiębiorcy, którzy wprowadzają w ciągu roku produkty w opakowaniach o łącznej masie nieprzekraczającej 1 tony, mogą w określonych sytuacjach korzystać z ustawowych zwolnień dotyczących części obowiązków związanych z odzyskiem i recyklingiem. Warunkiem jest między innymi spełnienie zasad pomocy de minimis.

Nie zmienia to jednak faktu, że nawet małe firmy działające w e-commerce powinny przeanalizować swoją sytuację pod kątem przepisów o opakowaniach. W wielu przypadkach już sama sprzedaż wysyłkowa powoduje, że przedsiębiorca wprowadza na rynek opakowania i musi sprawdzić, jakie obowiązki się z tym wiążą.

Ignorowanie tego tematu może być ryzykowne. Przepisy przewidują bowiem administracyjne kary pieniężne za prowadzenie działalności wymagającej wpisu do rejestru bez dokonania takiej rejestracji, a także sankcje za brak wymaganych sprawozdań. Dlatego dla przedsiębiorców rozwijających sprzedaż internetową rozsądnym krokiem jest uporządkowanie kwestii BDO już na wczesnym etapie prowadzenia biznesu.

Czy sprzedaż na Allegro lub Amazon powoduje obowiązek BDO

Wielu przedsiębiorców zaczynających sprzedaż internetową zakłada, że skoro korzystają z dużej platformy handlowej, część formalnych obowiązków jest automatycznie rozwiązywana przez samą platformę. W końcu Allegro czy Amazon obsługują płatności, udostępniają infrastrukturę sprzedażową, a czasami także logistykę. Łatwo więc dojść do wniosku, że podobnie może być z obowiązkami środowiskowymi związanymi z opakowaniami.

W praktyce samo sprzedawanie na Allegro lub Amazonie nie powoduje automatycznie obowiązku wpisu do BDO. Platforma sprzedażowa jest przede wszystkim narzędziem umożliwiającym dotarcie do klientów i zawieranie transakcji. Przepisy dotyczące opakowań patrzą natomiast na sprzedaż z innej perspektywy. Kluczowe jest nie to, gdzie wystawiona jest oferta, ale kto faktycznie wprowadza na rynek krajowy produkty w opakowaniach.

Dlatego właśnie w wielu przypadkach sprzedawcy internetowi muszą samodzielnie przeanalizować swoją sytuację. Nawet jeśli sprzedaż odbywa się w całości przez Allegro lub Amazon, odpowiedzialność za opakowania może nadal spoczywać na przedsiębiorcy prowadzącym sklep. Jednocześnie ostateczna ocena zależy od konkretnego modelu sprzedaży oraz sposobu realizacji wysyłki.

Rola platformy sprzedażowej

Platformy takie jak Allegro czy Amazon pełnią przede wszystkim rolę infrastruktury handlowej. Udostępniają system wystawiania ofert, umożliwiają przyjmowanie płatności, zapewniają dostęp do dużej bazy klientów i często wspierają proces logistyczny. Z punktu widzenia biznesu jest to ogromna wartość, ponieważ pozwala szybko rozpocząć sprzedaż bez konieczności budowania własnego sklepu internetowego od zera.

Jednak w sensie prawnym platforma sprzedażowa najczęściej nie jest stroną transakcji pomiędzy sprzedawcą a klientem. W większości przypadków to sprzedawca pozostaje przedsiębiorcą sprzedającym towar i wystawiającym dokument sprzedaży. Platforma działa raczej jako pośrednik, który umożliwia zawarcie transakcji i obsługuje część procesu technicznego.

Z tego powodu przepisy środowiskowe nie traktują Allegro czy Amazona jako podmiotów odpowiedzialnych za opakowania używane przez sprzedawców korzystających z tych platform. Jeśli przedsiębiorca sprzedaje produkt we własnym imieniu i sam organizuje jego wysyłkę, to właśnie on wprowadza opakowanie na rynek.

W praktyce oznacza to, że sam fakt prowadzenia sprzedaży na platformie marketplace nie zmienia zasad wynikających z przepisów dotyczących opakowań. Dla ustawodawcy najważniejsze jest to, kto faktycznie stoi za sprzedażą produktu i kto decyduje o jego zapakowaniu oraz wysyłce.

Dlaczego Allegro i Amazon nie przejmują obowiązków środowiskowych

Wielu sprzedawców zastanawia się, czy duże platformy sprzedażowe nie powinny przejmować części obowiązków związanych z opakowaniami. W końcu to właśnie dzięki nim odbywa się sprzedaż, a klienci często kojarzą zakupy bardziej z platformą niż z konkretnym sprzedawcą.

Z punktu widzenia prawa sytuacja wygląda jednak inaczej. Platformy marketplace co do zasady nie są traktowane jako podmioty wprowadzające produkty w opakowaniach na rynek w imieniu sprzedawców. Ich rola polega przede wszystkim na udostępnieniu infrastruktury sprzedażowej, a nie na fizycznym wprowadzaniu produktów do obrotu.

Jeżeli sprzedawca sam pakuje towar w karton, kopertę bąbelkową albo foliopak i wysyła go do klienta, to właśnie w tym momencie opakowanie pojawia się na rynku. Platforma nie ma bezpośredniego wpływu na to, jakie opakowanie zostało użyte ani ile materiału opakowaniowego zostało wykorzystane. Dlatego odpowiedzialność za takie opakowanie w praktyce bardzo często pozostaje po stronie sprzedawcy.

Nie oznacza to jednak, że sytuacja zawsze jest identyczna w każdym modelu sprzedaży. W niektórych przypadkach, na przykład przy określonych modelach logistycznych lub gdy inny podmiot formalnie wprowadza towar do obrotu, odpowiedzialność może wyglądać inaczej. Właśnie dlatego analiza konkretnego modelu sprzedaży jest tak istotna.

Kluczowa zasada: kto faktycznie wprowadza opakowanie do obrotu

Aby zrozumieć, kto odpowiada za opakowania w sprzedaży internetowej, warto zapamiętać jedną podstawową zasadę. Najważniejsze jest ustalenie, kto faktycznie wprowadza opakowanie do obrotu na rynku krajowym.

W praktyce oznacza to sprawdzenie, kto odpowiada za zapakowanie produktu oraz kto sprzedaje go klientowi końcowemu. Jeśli przedsiębiorca prowadzący sklep internetowy kupuje opakowania, pakuje towar i wysyła paczkę do klienta, to właśnie on wprowadza opakowanie na rynek.

Nie ma przy tym znaczenia, czy sprzedaż odbywa się przez własny sklep internetowy, Allegro, Amazon czy inną platformę marketplace. Dla przepisów kluczowe jest to, że opakowanie zostało użyte w związku ze sprzedażą produktu klientowi w Polsce.

W takich sytuacjach przedsiębiorca powinien sprawdzić, czy jego działalność podlega obowiązkowi wpisu do rejestru BDO oraz czy musi prowadzić ewidencję dotyczącą masy wprowadzanych opakowań. Dane te są następnie wykorzystywane przy przygotowaniu rocznego sprawozdania o produktach, opakowaniach i gospodarowaniu odpadami, które składa się w systemie BDO zazwyczaj do 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy.

Warto też pamiętać, że przepisy przewidują pewne uproszczenia dla najmniejszych podmiotów. Przedsiębiorcy, którzy wprowadzają produkty w opakowaniach o łącznej masie nieprzekraczającej 1 tony rocznie, mogą w określonych sytuacjach korzystać z ustawowych zwolnień dotyczących części obowiązków związanych z poziomami recyklingu. Warunkiem jest między innymi spełnienie zasad pomocy de minimis.

Dlatego dla sprzedawców działających na Allegro lub Amazonie najważniejszym krokiem jest nie tyle analiza samej platformy sprzedażowej, ile zrozumienie własnego modelu biznesowego. To właśnie on decyduje o tym, czy w danym przypadku przedsiębiorca jest traktowany jako podmiot wprowadzający produkty w opakowaniach.

Kto odpowiada za opakowania przy sprzedaży internetowej

Kiedy zaczyna się analizować obowiązki związane z BDO w kontekście e-commerce, bardzo szybko pojawia się jedno podstawowe pytanie. Jeśli sprzedajesz produkt przez internet i wysyłasz go do klienta w kartonie lub foliopaku, to kto tak naprawdę odpowiada za to opakowanie w świetle przepisów. Czy odpowiedzialność spoczywa na producencie opakowania, platformie sprzedażowej, firmie kurierskiej, a może na samym sprzedawcy.

Prawo środowiskowe nie patrzy na ten proces tak jak większość przedsiębiorców. Z perspektywy biznesowej opakowanie jest tylko elementem logistycznym, który pozwala bezpiecznie dostarczyć towar do klienta. Z perspektywy przepisów środowiskowych jest to natomiast produkt, który pojawia się na rynku i w pewnym momencie stanie się odpadem. Dlatego ustawodawca musiał określić, kto ponosi odpowiedzialność za jego wprowadzenie do obrotu.

Właśnie w tym miejscu pojawia się kluczowe pojęcie używane w przepisach o opakowaniach, czyli wprowadzający produkty w opakowaniach. To ono decyduje o tym, na kim spoczywają obowiązki związane z BDO, sprawozdawczością czy zapewnieniem odpowiednich poziomów recyklingu.

Definicja „wprowadzającego produkty w opakowaniach”

W przepisach dotyczących gospodarki opakowaniami wprowadzającym produkty w opakowaniach jest przedsiębiorca, który po raz pierwszy wprowadza na rynek krajowy produkty w opakowaniach. Może to być producent, importer albo inny podmiot, który powoduje, że produkt w opakowaniu pojawia się w obrocie gospodarczym w Polsce.

W praktyce chodzi o moment, w którym produkt wraz z opakowaniem trafia do obrotu po raz pierwszy i staje się dostępny dla odbiorcy. Nie zawsze musi to być firma, która fizycznie wyprodukowała opakowanie. Bardzo często jest to przedsiębiorca, który wykorzystuje opakowanie w celu sprzedaży towaru.

Dla e-commerce kluczowe jest to, że definicja ta może obejmować także przedsiębiorców wykorzystujących opakowania wysyłkowe do realizacji zamówień. Jeśli sprzedawca kupuje kartony, koperty lub foliopaki i używa ich do zapakowania towaru sprzedawanego klientowi, to w wielu przypadkach właśnie on jest traktowany jako podmiot wprowadzający produkty w opakowaniach.

Warto też pamiętać, że w sprzedaży internetowej często występują dwa różne rodzaje opakowań. Producent produktu odpowiada zazwyczaj za opakowanie samego towaru, na przykład pudełko telefonu czy opakowanie kosmetyku. Natomiast sprzedawca internetowy bardzo często odpowiada za dodatkowe opakowanie wysyłkowe użyte do transportu zamówienia, takie jak karton kurierski, koperta bąbelkowa czy foliopak.

Dlaczego w większości przypadków jest nim sprzedawca

W realiach sprzedaży internetowej wprowadzającym produkty w opakowaniach bardzo często okazuje się sam sprzedawca. Wynika to z prostego powodu. To właśnie on zazwyczaj kupuje materiały opakowaniowe i wykorzystuje je do przygotowania przesyłki dla klienta.

W typowym modelu działania sklepu internetowego proces wygląda podobnie niezależnie od branży. Przedsiębiorca przyjmuje zamówienie, pobiera towar z magazynu, pakuje go w karton lub foliopak, zabezpiecza wypełniaczem i przekazuje paczkę firmie kurierskiej. W tym momencie opakowanie zostaje użyte w celu sprzedaży produktu i trafia do obrotu razem z nim.

Z punktu widzenia przepisów środowiskowych to właśnie ten moment ma znaczenie. Opakowanie nie jest już tylko materiałem magazynowym, ale elementem produktu sprzedawanego klientowi. Dlatego w wielu przypadkach to sprzedawca zostaje uznany za podmiot wprowadzający produkty w opakowaniach.

Nie oznacza to jednak, że sytuacja zawsze wygląda identycznie. Ostateczna ocena zależy od konkretnego modelu sprzedaży i logistyki. W niektórych przypadkach rolę wprowadzającego może pełnić importer, producent albo inny podmiot, który formalnie wprowadza towar na rynek krajowy. Jednak w praktyce sprzedaży internetowej, zwłaszcza w modelu wysyłkowym, odpowiedzialność bardzo często pozostaje po stronie sprzedawcy w zakresie opakowań wysyłkowych.

Przykład typowej sprzedaży w e-commerce

Najłatwiej zrozumieć tę zasadę na prostym przykładzie z codziennej działalności sklepu internetowego.

Wyobraź sobie przedsiębiorcę prowadzącego sprzedaż akcesoriów elektronicznych na Allegro. Produkty kupuje od dystrybutora w większych ilościach i przechowuje je w niewielkim magazynie. Sam produkt ma już swoje fabryczne opakowanie przygotowane przez producenta.

Gdy pojawia się zamówienie od klienta, sprzedawca pakuje towar w karton wysyłkowy, dodaje wypełniacz zabezpieczający i zakleja paczkę taśmą. Tak przygotowana przesyłka trafia do firmy kurierskiej, która dostarcza ją do klienta.

Po odebraniu paczki klient rozpakowuje towar. Opakowanie produktu pozostaje częścią produktu producenta, natomiast karton wysyłkowy, wypełniacz i inne elementy transportowe stają się odpadami opakowaniowymi.

Z punktu widzenia przepisów to właśnie w tym momencie dodatkowe opakowanie wysyłkowe zostało wprowadzone na rynek. Stało się częścią procesu sprzedaży i trafiło do obrotu razem z zamówieniem. W wielu takich sytuacjach przedsiębiorca prowadzący sklep internetowy będzie więc traktowany jako podmiot wprowadzający produkty w opakowaniach w zakresie tych opakowań transportowych.

Dlatego sprzedawcy działający w e-commerce powinni przynajmniej sprawdzić, czy ich działalność mieści się w tej definicji. Jeśli tak, może pojawić się obowiązek wpisu do BDO, gromadzenia danych o masie wprowadzanych opakowań oraz składania rocznych sprawozdań dotyczących produktów i opakowań.

Dla wielu młodych firm prowadzących sprzedaż internetową oznacza to po prostu kolejny element prowadzenia biznesu. Podobnie jak księgowość, rozliczenia podatkowe czy dokumentacja sprzedaży, również kwestie związane z opakowaniami i BDO stają się częścią formalnej strony działalności e-commerce.

Sprzedaż z własnego magazynu (Amazon FBM / standardowe Allegro)

Najbardziej typowy model sprzedaży w e-commerce polega na tym, że przedsiębiorca sam przechowuje towar i sam odpowiada za realizację zamówień. W praktyce wygląda to tak, że produkty znajdują się w magazynie sprzedawcy, a po pojawieniu się zamówienia są pakowane i wysyłane bezpośrednio do klienta. W sprzedaży na Allegro jest to standardowy sposób działania, a na Amazonie funkcjonuje pod nazwą FBM, czyli Fulfillment by Merchant.

Dla wielu młodych firm prowadzących sprzedaż internetową jest to najprostszy model startu. Nie wymaga korzystania z zewnętrznych magazynów ani usług logistycznych platformy. Sprzedawca ma pełną kontrolę nad towarem, procesem pakowania i sposobem wysyłki.

Jednocześnie właśnie w tym modelu najczęściej pojawiają się obowiązki związane z opakowaniami. Wynika to z prostego faktu. To sprzedawca decyduje o tym, w jakie opakowanie zostanie zapakowany produkt i sam wprowadza je do obrotu w momencie wysyłki do klienta.

Kiedy sprzedawca staje się wprowadzającym opakowania

W modelu sprzedaży z własnego magazynu moment wprowadzenia opakowania na rynek jest zazwyczaj bardzo łatwy do zidentyfikowania. Dzieje się to wtedy, gdy przedsiębiorca wykorzystuje opakowanie do zapakowania produktu sprzedawanego klientowi i w ten sposób po raz pierwszy wprowadza je na rynek krajowy.

Jeśli sprzedawca kupuje kartony, foliopaki czy koperty i używa ich do wysyłki zamówień, to w wielu przypadkach właśnie on wprowadza te opakowania do obrotu. Nie ma przy tym znaczenia, że opakowania zostały wyprodukowane przez inną firmę albo kupione w hurtowni. Liczy się fakt ich użycia w związku ze sprzedażą produktu.

W praktyce wygląda to bardzo prosto. Klient składa zamówienie na Allegro lub Amazonie, sprzedawca przygotowuje paczkę w swoim magazynie, pakuje produkt i przekazuje przesyłkę kurierowi. W tym momencie opakowanie zostaje wykorzystane w procesie sprzedaży i trafia do obrotu razem z produktem.

Warto też pamiętać, że w e-commerce często występują dwa poziomy opakowania. Producent odpowiada zazwyczaj za opakowanie samego produktu, natomiast sprzedawca internetowy bardzo często odpowiada za dodatkowe opakowanie wysyłkowe użyte do transportu zamówienia. To właśnie to drugie opakowanie najczęściej powoduje powstanie obowiązków związanych z BDO po stronie sklepu internetowego.

Jakie opakowania są wprowadzane na rynek

W sprzedaży wysyłkowej opakowania pojawiają się w wielu różnych formach. Z punktu widzenia przepisów o opakowaniach wszystkie materiały użyte do przygotowania paczki mogą mieć znaczenie, ponieważ po odebraniu przesyłki przez klienta stają się odpadami opakowaniowymi.

Najczęściej spotykanym rozwiązaniem w sklepach internetowych są kartony wysyłkowe. Są one wykorzystywane zwłaszcza przy produktach wymagających większej ochrony w czasie transportu. Karton pełni funkcję opakowania transportowego i zabezpiecza zawartość przed uszkodzeniem.

Drugim bardzo popularnym rozwiązaniem są foliopaki. W wielu branżach, szczególnie przy sprzedaży odzieży lub drobnych przedmiotów, pozwalają one szybko przygotować przesyłkę i ograniczyć koszty transportu.

W sprzedaży internetowej często stosuje się również różnego rodzaju koperty wysyłkowe, w tym koperty bąbelkowe. Są one popularne przy wysyłce niewielkich przedmiotów, takich jak akcesoria elektroniczne, biżuteria czy drobne elementy wyposażenia.

Oprócz głównego opakowania bardzo często pojawiają się także materiały zabezpieczające produkt. Mogą to być papierowe wypełniacze, folia bąbelkowa, poduszki powietrzne albo inne materiały chroniące towar podczas transportu. Z punktu widzenia przepisów również one są traktowane jako element opakowania wprowadzanego na rynek.

Jakie obowiązki powstają w BDO

Jeżeli sprzedawca wprowadza na rynek opakowania w związku z prowadzoną sprzedażą internetową, powinien sprawdzić, czy jego działalność podlega obowiązkom wynikającym z przepisów o gospodarce opakowaniami. W wielu przypadkach pierwszym krokiem jest uzyskanie wpisu do rejestru BDO.

Po uzyskaniu wpisu przedsiębiorca otrzymuje numer rejestrowy BDO. Numer ten powinien być umieszczany między innymi na dokumentach sprzedaży, takich jak faktury lub paragony, a także w innych dokumentach związanych z działalnością objętą przepisami środowiskowymi.

Kolejnym elementem jest gromadzenie danych dotyczących masy opakowań wprowadzanych na rynek. Informacje te są potrzebne do przygotowania rocznego sprawozdania dotyczącego produktów, opakowań i gospodarowania odpadami. Sprawozdanie składa się elektronicznie w systemie BDO, zazwyczaj do 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy.

Wprowadzający produkty w opakowaniach mają również obowiązek zapewnienia wymaganych poziomów recyklingu odpadów opakowaniowych. W praktyce większość przedsiębiorców nie realizuje tych obowiązków samodzielnie, lecz zawiera umowę z organizacją odzysku opakowań, która przejmuje część obowiązków środowiskowych w imieniu przedsiębiorcy.

Nie oznacza to jednak, że temat można całkowicie zignorować. Nawet przy niewielkiej skali działalności warto sprawdzić, czy sprzedaż wysyłkowa powoduje obowiązek wpisu do BDO oraz jakie obowiązki sprawozdawcze mogą dotyczyć konkretnej firmy. Dzięki temu przedsiębiorca może uniknąć problemów formalnych w przyszłości i prowadzić sprzedaż internetową w sposób zgodny z przepisami.

Fulfillment i logistyka platform (np. Amazon FBA)

Wraz z rozwojem e-commerce coraz więcej sprzedawców korzysta z usług logistycznych oferowanych przez platformy sprzedażowe lub zewnętrznych operatorów fulfillment. W takim modelu przedsiębiorca nie pakuje już paczek we własnym magazynie. Towar trafia do centrum logistycznego, a obsługą zamówień zajmuje się operator, który przechowuje produkty, przygotowuje paczki i wysyła je do klientów.

Najbardziej znanym przykładem takiego rozwiązania jest Amazon FBA, czyli Fulfillment by Amazon. Sprzedawca wysyła swoje produkty do magazynów Amazona, a platforma zajmuje się dalszą obsługą zamówień, pakowaniem, wysyłką oraz obsługą zwrotów. Dla wielu przedsiębiorców jest to duże ułatwienie logistyczne, szczególnie przy sprzedaży międzynarodowej.

Jednocześnie pojawia się wtedy naturalne pytanie dotyczące odpowiedzialności za opakowania. Skoro to operator logistyczny fizycznie pakuje towar i przygotowuje przesyłkę, czy oznacza to, że przejmuje również obowiązki związane z BDO i opakowaniami.

Odpowiedź nie jest zawsze jednoznaczna, ale w wielu przypadkach samo korzystanie z fulfillmentu nie powoduje automatycznego przeniesienia obowiązków środowiskowych na operatora logistycznego.

Czy korzystanie z magazynu Amazon zmienia odpowiedzialność

Korzystanie z usług fulfillment może zmienić sposób realizacji wysyłki, ale nie zawsze zmienia to, kto jest uznawany za podmiot wprowadzający produkty w opakowaniach. Kluczowe pozostaje pytanie, kto po raz pierwszy wprowadza produkt w opakowaniu na rynek krajowy oraz kto sprzedaje go klientowi.

W wielu modelach fulfillment operator logistyczny działa jedynie jako usługodawca wykonujący określone czynności w imieniu sprzedawcy. Przechowuje towar, kompletuje zamówienia, pakuje produkty i przekazuje je firmom kurierskim, ale nie jest stroną sprzedaży produktu.

Jeśli sprzedawca nadal sprzedaje produkt we własnym imieniu, wystawia dokument sprzedaży i odpowiada za relację z klientem, wówczas w wielu przypadkach to właśnie on pozostaje podmiotem wprowadzającym produkty w opakowaniach. Operator logistyczny wykonuje jedynie usługę techniczną polegającą na realizacji wysyłki.

W modelach takich jak Amazon FBA część opakowań transportowych może być dostarczana przez operatora logistycznego, na przykład kartony wysyłkowe używane przez Amazon do dostarczenia paczki klientowi. Nie zawsze oznacza to jednak automatyczne przejęcie obowiązków wynikających z przepisów o opakowaniach, ponieważ odpowiedzialność zależy od konkretnego modelu sprzedaży i tego, kto formalnie wprowadza produkt na rynek.

Kto jest stroną sprzedaży wobec klienta

Jednym z najważniejszych elementów przy analizie odpowiedzialności za opakowania jest ustalenie, kto formalnie sprzedaje produkt klientowi. W większości przypadków sprzedawcą pozostaje przedsiębiorca prowadzący konto sprzedażowe na platformie.

To właśnie jego dane widnieją przy ofercie, on wystawia fakturę lub paragon i to z nim klient zawiera umowę sprzedaży. Platforma marketplace lub operator logistyczny zapewnia jedynie infrastrukturę techniczną i obsługę części procesu sprzedażowego.

Jeżeli przedsiębiorca pozostaje stroną sprzedaży wobec klienta, bardzo często oznacza to, że to on odpowiada za wprowadzenie produktu w opakowaniu do obrotu. Nawet jeśli fizyczne pakowanie odbywa się w centrum logistycznym operatora, sprzedaż nadal odbywa się w jego imieniu.

Dlatego w modelach fulfillment często przyjmuje się, że operator logistyczny świadczy usługę realizacji zamówień, natomiast odpowiedzialność za produkt i jego wprowadzenie na rynek pozostaje po stronie sprzedawcy.

Kiedy operator logistyczny może przejąć obowiązki

Istnieją jednak sytuacje, w których odpowiedzialność za opakowania może wyglądać inaczej. Może się tak zdarzyć na przykład wtedy, gdy operator logistyczny lub inny podmiot formalnie wprowadza produkt w opakowaniu na rynek krajowy.

Taka sytuacja może mieć miejsce między innymi wtedy, gdy operator jest jednocześnie importerem towaru albo właścicielem marki sprzedawanej w danym kanale sprzedaży. Wtedy to właśnie ten podmiot może być uznany za wprowadzającego produkty w opakowaniach.

Podobny scenariusz może wystąpić również wtedy, gdy operator logistyczny sprzedaje produkty we własnym imieniu i dopiero później rozlicza się ze sprzedawcą. W takim modelu to operator staje się stroną sprzedaży wobec klienta i może przejąć część obowiązków wynikających z przepisów o opakowaniach.

W praktyce takie przypadki wymagają jednak dokładnej analizy dokumentów oraz umów pomiędzy stronami. Trzeba ustalić między innymi, kto jest sprzedawcą wobec klienta, kto odpowiada za import towaru oraz kto faktycznie wprowadza produkt w opakowaniu na rynek krajowy.

Dlatego przedsiębiorcy korzystający z usług fulfillment powinni dokładnie sprawdzić swój model sprzedaży z punktu widzenia przepisów o opakowaniach. W wielu sytuacjach mimo korzystania z zaawansowanej logistyki platformy obowiązki związane z BDO mogą nadal dotyczyć sprzedawcy.

Dropshipping i zagraniczni dostawcy

Model dropshippingu jest jednym z najpopularniejszych sposobów rozpoczęcia sprzedaży w e-commerce. Szczególnie na początku działalności wielu przedsiębiorców decyduje się na sprzedaż produktów, których fizycznie nie przechowują w swoim magazynie. Zamówienia klientów są przekazywane do dostawcy, a to on pakuje produkt i wysyła go bezpośrednio do kupującego.

Z punktu widzenia logistyki jest to bardzo wygodne rozwiązanie. Sprzedawca nie musi inwestować w magazyn, pakowanie ani obsługę wysyłek. Towar trafia do klienta bezpośrednio od producenta lub hurtowni. W praktyce często oznacza to również współpracę z zagranicznymi dostawcami, zwłaszcza z Chin lub innych krajów spoza Unii Europejskiej.

Jednocześnie model dropshippingu wprowadza więcej niejasności w kontekście obowiązków środowiskowych. Skoro to dostawca pakuje produkt i wysyła go do klienta, pojawia się pytanie, kto w takiej sytuacji odpowiada za opakowania w świetle przepisów. Czy jest to sprzedawca prowadzący sklep internetowy, czy może zagraniczny producent albo hurtownia.

Odpowiedź zależy od konkretnego modelu sprzedaży, a kluczową rolę odgrywa to, kto po raz pierwszy wprowadza produkt w opakowaniu na rynek krajowy.

Kto odpowiada za opakowania przy imporcie towarów

W wielu modelach dropshippingu sprzedawca internetowy może być jednocześnie importerem towarów. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy produkt jest wysyłany bezpośrednio z kraju spoza Unii Europejskiej do klienta w Polsce.

Jeżeli przedsiębiorca występuje jako importer, wówczas bardzo często jest traktowany jako podmiot wprowadzający produkty w opakowaniach. W takiej sytuacji odpowiada nie tylko za sprzedaż produktu, ale również za opakowanie, w którym został on wprowadzony na rynek krajowy.

W praktyce oznacza to, że nawet jeśli paczka została zapakowana przez zagranicznego dostawcę, obowiązki wynikające z przepisów o opakowaniach mogą dotyczyć polskiego przedsiębiorcy sprzedającego towar klientowi. Dzieje się tak dlatego, że to on wprowadza produkt do obrotu na rynku krajowym.

Sytuacja może wyglądać inaczej, jeśli towar został już wcześniej wprowadzony na rynek Unii Europejskiej przez inny podmiot, na przykład importera lub hurtownię. W takim przypadku sprzedawca internetowy może sprzedawać produkt, który znajduje się już w obrocie na rynku unijnym, a odpowiedzialność za pierwotne wprowadzenie opakowania może spoczywać na innym podmiocie w łańcuchu dostaw.

Znaczenie dokumentów celnych i faktur

W modelu sprzedaży z zagranicznym dostawcą bardzo ważną rolę odgrywają dokumenty związane z importem towarów. To właśnie one pozwalają ustalić, kto jest formalnie importerem i kto odpowiada za wprowadzenie produktu na rynek.

Dokumenty celne, takie jak zgłoszenie celne lub inne dokumenty importowe, wskazują podmiot odpowiedzialny za import towaru. Jeżeli w tych dokumentach jako importer widnieje przedsiębiorca prowadzący sprzedaż internetową, wówczas to on jest traktowany jako podmiot wprowadzający produkt na rynek krajowy.

Podobne znaczenie mają faktury oraz dokumenty handlowe związane z transakcją. Pokazują one, kto kupuje towar od zagranicznego dostawcy i kto sprzedaje go dalej klientowi. W wielu przypadkach właśnie te dokumenty pozwalają ustalić, który podmiot jest odpowiedzialny za wprowadzenie produktu w opakowaniu do obrotu.

Dlatego przedsiębiorcy działający w modelu dropshippingu powinni zwracać szczególną uwagę na to, jak wygląda formalna strona importu towarów. Czasami z punktu widzenia logistyki wszystko wydaje się proste, ale dokumenty mogą wskazywać, że to właśnie sprzedawca jest importerem i podmiotem wprowadzającym opakowania na rynek.

W niektórych modelach sprzedaży międzynarodowej, zwłaszcza przy sprzedaży przez duże platformy marketplace, stosowany jest również system rozliczania VAT importowego, na przykład w ramach procedury IOSS. W takich sytuacjach importerem może być platforma sprzedażowa albo operator logistyczny. Dlatego także w tym przypadku kluczowe znaczenie mają konkretne dokumenty i sposób organizacji sprzedaży.

Autoryzowany przedstawiciel w Polsce – jak wpływa na obowiązki

W niektórych przypadkach zagraniczni producenci lub dostawcy działający na rynku Unii Europejskiej wyznaczają autoryzowanego przedstawiciela w Polsce lub w innym kraju UE. Taki podmiot może reprezentować producenta w zakresie określonych obowiązków wynikających z przepisów środowiskowych.

Jeżeli zagraniczny producent formalnie wprowadza produkty w opakowaniach na rynek unijny i posiada przedstawiciela odpowiedzialnego za realizację obowiązków środowiskowych, część obowiązków może spoczywać właśnie na tym podmiocie.

W praktyce jednak takie sytuacje wymagają dokładnej analizy dokumentów oraz relacji pomiędzy stronami. Sam fakt współpracy z zagranicznym dostawcą nie oznacza automatycznie, że obowiązki związane z opakowaniami zostały przejęte przez producenta lub jego przedstawiciela.

Dlatego przedsiębiorcy działający w modelu dropshippingu powinni przede wszystkim ustalić, kto formalnie wprowadza produkt w opakowaniu na rynek krajowy. Dopiero na podstawie tej informacji można określić, czy obowiązki związane z BDO dotyczą sprzedawcy, czy innego podmiotu w łańcuchu dostaw.

Opakowania powierzone przez kontrahenta – kiedy sprzedawca nie odpowiada

W wielu rozmowach o BDO w e-commerce pojawia się pytanie, czy istnieją sytuacje, w których sprzedawca internetowy nie odpowiada za opakowania używane przy sprzedaży produktów. W większości modeli sprzedaży to właśnie sprzedawca wprowadza opakowania na rynek, ale przepisy przewidują także pewne wyjątki.

Jednym z nich jest sytuacja, w której przedsiębiorca korzysta wyłącznie z opakowań powierzonych przez kontrahenta. W takim modelu opakowanie nie jest kupowane przez sprzedawcę ani wprowadzane przez niego do obrotu. Zostało ono wcześniej wprowadzone na rynek krajowy przez inny podmiot i dopiero później przekazane sprzedawcy do dalszej dystrybucji.

W praktyce jednak taki model jest znacznie rzadszy, niż wielu przedsiębiorców zakłada. W sprzedaży internetowej bardzo często pojawiają się dodatkowe elementy opakowania wysyłkowego, które powodują, że część odpowiedzialności i tak pozostaje po stronie sprzedawcy.

Na czym polega model opakowań powierzonych

Model opakowań powierzonych polega na tym, że przedsiębiorca wykorzystuje opakowania dostarczone przez inny podmiot, na przykład producenta lub kontrahenta handlowego. Sprzedawca nie kupuje tych opakowań samodzielnie i nie wprowadza ich do obrotu jako pierwszy.

Może to wyglądać w praktyce w taki sposób, że producent dostarcza produkt już zapakowany w gotowe opakowanie sprzedażowe i jednocześnie przekazuje sprzedawcy dodatkowe opakowania przeznaczone do dalszej dystrybucji, na przykład kartony zbiorcze lub materiały transportowe używane w systemie dystrybucji.

Z punktu widzenia przepisów kluczowe jest to, kto po raz pierwszy wprowadził dane opakowanie na rynek krajowy. Jeżeli opakowanie zostało wcześniej wprowadzone do obrotu przez kontrahenta i sprzedawca korzysta z niego jedynie w dalszej sprzedaży produktu, odpowiedzialność może spoczywać właśnie na tym kontrahencie.

Kiedy odpowiedzialność przejmuje kontrahent

Odpowiedzialność za opakowania może spoczywać na kontrahencie przede wszystkim wtedy, gdy to on wprowadza je na rynek wraz z produktem i przekazuje sprzedawcy jako część gotowego systemu dystrybucji.

Przykładowo producent może sprzedawać swoje produkty w opakowaniach przygotowanych zarówno do sprzedaży detalicznej, jak i do transportu. Jeśli sprzedawca jedynie przekazuje taki produkt dalej klientowi bez dodawania własnych materiałów opakowaniowych, wówczas to producent może być traktowany jako podmiot wprowadzający opakowanie na rynek.

W praktyce jednak takie sytuacje wymagają wyraźnych ustaleń pomiędzy stronami oraz odpowiedniej dokumentacji. Sam fakt, że produkt przychodzi w opakowaniu producenta, nie oznacza jeszcze, że wszystkie obowiązki związane z opakowaniami zostały przejęte przez kontrahenta.

Dlatego przedsiębiorcy powinni zwracać uwagę na to, kto faktycznie wprowadza opakowania na rynek oraz czy zostało to jasno określone w relacjach handlowych i dokumentach pomiędzy stronami. W przypadku opakowań powierzonych bardzo ważne jest odpowiednie udokumentowanie współpracy z kontrahentem, tak aby było jasne, który podmiot odpowiada za wprowadzenie opakowań na rynek.

Najczęstszy błąd sprzedawców – dodatkowe opakowania wysyłkowe

W praktyce e-commerce jednym z najczęstszych błędów jest założenie, że skoro produkt przychodzi od producenta w opakowaniu, sprzedawca nie ma już żadnych obowiązków związanych z BDO. W rzeczywistości bardzo często pojawia się dodatkowy element, który zmienia tę sytuację.

Chodzi o opakowanie wysyłkowe używane przez sklep internetowy. Nawet jeśli sam produkt znajduje się w pudełku producenta, sprzedawca zwykle pakuje go jeszcze w karton kurierski, kopertę bąbelkową albo foliopak. Często dodawane są również materiały zabezpieczające, takie jak papierowe wypełniacze czy folia bąbelkowa.

W tym momencie sprzedawca zaczyna wprowadzać na rynek własne opakowanie transportowe użyte do sprzedaży produktu. To właśnie ono trafia do klienta razem z zamówieniem i po rozpakowaniu staje się odpadem opakowaniowym.

Dlatego w wielu przypadkach nawet jeśli producent odpowiada za opakowanie samego produktu, sprzedawca internetowy odpowiada za dodatkowe opakowanie wysyłkowe. W praktyce oznacza to, że obowiązki związane z BDO mogą nadal dotyczyć sklepu internetowego, mimo że część opakowań została wcześniej wprowadzona na rynek przez producenta.

Z tego powodu przedsiębiorcy działający w e-commerce powinni dokładnie przeanalizować swój model pakowania zamówień. Nawet niewielkie elementy, takie jak karton transportowy czy wypełniacz zabezpieczający, mogą powodować powstanie obowiązków wynikających z przepisów o opakowaniach.

Jakie obowiązki BDO ma sprzedawca na Allegro lub Amazon

Jeżeli sprzedawca internetowy wprowadza produkty w opakowaniach na rynek krajowy, musi liczyć się z określonymi obowiązkami wynikającymi z przepisów dotyczących gospodarki opakowaniami. W praktyce nie chodzi o jeden pojedynczy obowiązek, ale o cały zestaw działań administracyjnych, które mają pozwolić państwu monitorować ilość opakowań wprowadzanych na rynek oraz sposób ich późniejszego zagospodarowania.

Dla wielu przedsiębiorców prowadzących sprzedaż na Allegro lub Amazonie może to być zaskoczeniem. W codziennym prowadzeniu biznesu opakowania są traktowane głównie jako element logistyki. Z punktu widzenia prawa środowiskowego są jednak częścią systemu gospodarowania odpadami i dlatego wiążą się z określonymi obowiązkami.

W większości przypadków obowiązki te pojawiają się wtedy, gdy przedsiębiorca po raz pierwszy wprowadza na rynek krajowy produkty w opakowaniach, na przykład poprzez pakowanie zamówień wysyłanych do klientów. W takiej sytuacji sprzedawca powinien sprawdzić, czy jego działalność podlega obowiązkom wynikającym z systemu BDO.

Rejestracja w BDO

Pierwszym krokiem jest sprawdzenie, czy działalność przedsiębiorcy wymaga wpisu do rejestru BDO. Rejestr obejmuje między innymi podmioty wprowadzające produkty w opakowaniach na rynek krajowy.

W praktyce wiele sklepów internetowych prowadzących sprzedaż wysyłkową spełnia tę definicję. Jeżeli sprzedawca kupuje opakowania wysyłkowe i wykorzystuje je do pakowania produktów sprzedawanych klientom, może zostać uznany za podmiot wprowadzający produkty w opakowaniach.

Rejestracja odbywa się poprzez złożenie wniosku do właściwego urzędu marszałkowskiego za pośrednictwem systemu BDO. Po dokonaniu wpisu przedsiębiorca otrzymuje numer rejestrowy, który identyfikuje go w systemie gospodarki odpadami i opakowaniami.

Warto pamiętać, że podmioty wpisane do rejestru BDO są zobowiązane także do uiszczania corocznej opłaty rejestrowej. W przypadku mikroprzedsiębiorców wynosi ona zazwyczaj 100 zł rocznie, natomiast dla pozostałych przedsiębiorców 300 zł rocznie.

Prowadzenie ewidencji opakowań

Kolejnym elementem obowiązków jest gromadzenie danych dotyczących opakowań wprowadzanych na rynek. W praktyce chodzi przede wszystkim o ustalenie masy poszczególnych rodzajów opakowań używanych w działalności.

Sprzedawca powinien więc wiedzieć, ile kilogramów kartonów, foliopaków, kopert czy innych materiałów opakowaniowych zostało wprowadzonych na rynek w danym roku. Dane te mogą pochodzić na przykład z dokumentów zakupu opakowań lub z wewnętrznych zestawień przygotowywanych na potrzeby sprawozdawczości.

Informacje te są później wykorzystywane przy sporządzaniu rocznego sprawozdania w systemie BDO. W praktyce wiele firm prowadzi zestawienia masy opakowań z podziałem według materiału, na przykład papieru i kartonu, tworzyw sztucznych, szkła, aluminium, stali lub drewna.

Roczne sprawozdania

Przedsiębiorcy wprowadzający produkty w opakowaniach mają obowiązek składania rocznego sprawozdania o produktach, opakowaniach i gospodarowaniu odpadami. Sprawozdanie to składa się elektronicznie w systemie BDO.

W dokumencie tym przedsiębiorca podaje między innymi informacje dotyczące masy opakowań wprowadzonych na rynek w danym roku kalendarzowym. Dane są podzielone według rodzaju materiału opakowaniowego, co pozwala określić strukturę opakowań pojawiających się na rynku.

Sprawozdanie składa się co roku, zazwyczaj do 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy. W praktyce oznacza to, że przedsiębiorcy muszą wcześniej przygotować zestawienie danych dotyczących opakowań wprowadzonych na rynek w poprzednim roku.

Numer BDO na dokumentach sprzedaży

Po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorca otrzymuje indywidualny numer BDO. Numer ten powinien być umieszczany na dokumentach związanych z działalnością objętą wpisem.

W praktyce oznacza to, że numer BDO powinien pojawiać się między innymi na dokumentach sprzedaży, takich jak faktury lub paragony. Często jest również umieszczany w umowach handlowych oraz w innych dokumentach związanych z działalnością przedsiębiorcy.

Umieszczenie numeru BDO na dokumentach pozwala jednoznacznie zidentyfikować przedsiębiorcę w systemie i potwierdza, że prowadzi działalność zgodnie z wymogami wynikającymi z przepisów o gospodarce odpadami i opakowaniami.

Zapewnienie poziomów recyklingu lub opłata produktowa

Jednym z kluczowych obowiązków przedsiębiorców wprowadzających produkty w opakowaniach jest zapewnienie wymaganych poziomów recyklingu odpadów opakowaniowych. W praktyce oznacza to, że określona część opakowań wprowadzonych na rynek powinna zostać poddana recyklingowi.

Większość przedsiębiorców nie realizuje tego obowiązku samodzielnie. Zamiast tego zawierają umowę z organizacją odzysku opakowań, która przejmuje realizację obowiązku recyklingowego w imieniu przedsiębiorcy.

Jeżeli wymagane poziomy recyklingu nie zostaną osiągnięte, przedsiębiorca może zostać zobowiązany do wniesienia tak zwanej opłaty produktowej. Jest to opłata środowiskowa związana z niewywiązaniem się z obowiązków dotyczących recyklingu opakowań.

Warto jednak pamiętać, że przepisy przewidują pewne uproszczenia dla najmniejszych podmiotów. Przedsiębiorcy, którzy wprowadzają w ciągu roku produkty w opakowaniach o łącznej masie nieprzekraczającej 1 tony, mogą korzystać z ustawowych zwolnień dotyczących części obowiązków związanych z poziomami recyklingu, o ile spełnione są warunki pomocy de minimis.

Czy mały sprzedawca Allegro też musi mieć BDO

Wielu przedsiębiorców rozpoczynających sprzedaż internetową zakłada, że obowiązki związane z BDO dotyczą przede wszystkim dużych firm, importerów lub sklepów wysyłających tysiące paczek miesięcznie. W praktyce przepisy dotyczące opakowań nie rozróżniają działalności według wielkości firmy w taki sposób, jak często wyobrażają to sobie początkujący sprzedawcy.

Kluczowe znaczenie ma nie skala działalności, lecz to, czy przedsiębiorca wprowadza produkty w opakowaniach na rynek krajowy. Jeżeli odpowiedź na to pytanie jest twierdząca, obowiązki wynikające z przepisów mogą dotyczyć zarówno dużych sklepów internetowych, jak i niewielkich działalności prowadzonych przez jedną osobę.

Dlatego temat BDO często zaskakuje osoby rozpoczynające sprzedaż na Allegro lub Amazonie. Nawet niewielka działalność prowadzona z domu może powodować wprowadzanie opakowań na rynek, jeśli sprzedawca sam pakuje i wysyła zamówienia do klientów.

Sprzedaż dodatkowa lub „po godzinach”

W praktyce wiele osób zaczyna sprzedaż internetową jako dodatkowe źródło dochodu. Produkty są sprzedawane po pracy, z niewielkiego magazynu domowego albo nawet z jednego pokoju przeznaczonego na pakowanie zamówień. Skala działalności bywa początkowo niewielka, na przykład kilkanaście lub kilkadziesiąt paczek miesięcznie.

Z perspektywy przepisów środowiskowych nie ma jednak znaczenia, czy sprzedaż jest głównym źródłem utrzymania, czy działalnością prowadzoną dodatkowo. Jeżeli przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą i w jej ramach wysyła produkty zapakowane w kartony, koperty lub foliopaki, może zostać uznany za podmiot wprowadzający produkty w opakowaniach.

Oznacza to, że nawet niewielki sklep internetowy działający na Allegro może podlegać obowiązkom związanym z BDO. W praktyce wielu sprzedawców działających „po godzinach” dopiero po pewnym czasie orientuje się, że sama sprzedaż wysyłkowa powoduje określone obowiązki administracyjne.

Dlaczego działalność gospodarcza w e-commerce podlega tym samym przepisom

System gospodarki opakowaniami nie jest skonstruowany w oparciu o wielkość firmy, lecz o wpływ działalności na środowisko. Każde opakowanie użyte przy sprzedaży produktu trafia ostatecznie do strumienia odpadów i musi zostać objęte systemem odzysku lub recyklingu.

Z punktu widzenia przepisów nie ma więc znaczenia, czy opakowanie pochodzi z ogromnego centrum logistycznego, czy z niewielkiego sklepu internetowego prowadzonego przez jedną osobę. Każde z nich wprowadza materiał opakowaniowy do obrotu i w pewnym momencie staje się odpadem.

Dlatego przepisy wprowadzają jednolite zasady dla przedsiębiorców wprowadzających produkty w opakowaniach. Odpowiedzialność za opakowania spoczywa na podmiocie, który wprowadza je na rynek krajowy, niezależnie od wielkości prowadzonego biznesu.

W praktyce oznacza to, że nawet przy niewielkiej skali sprzedaży często konieczny jest wpis do rejestru BDO oraz składanie rocznego sprawozdania dotyczącego wprowadzanych opakowań.

Warto również pamiętać, że prowadzenie działalności wymagającej wpisu do BDO bez dokonania rejestracji może skutkować administracyjną karą pieniężną. Dlatego przedsiębiorcy rozpoczynający sprzedaż internetową powinni już na wczesnym etapie sprawdzić, czy ich model sprzedaży powoduje powstanie obowiązków związanych z opakowaniami.

Kary za brak BDO przy sprzedaży internetowej

Wielu sprzedawców internetowych traktuje temat BDO jako formalność, którą można odłożyć na później. Dopóki biznes działa i paczki trafiają do klientów, kwestie środowiskowe często nie są na pierwszym miejscu listy priorytetów. Problem pojawia się dopiero wtedy, gdy przedsiębiorca dowiaduje się, że działalność powinna być zarejestrowana w systemie BDO.

Przepisy dotyczące gospodarki opakowaniami przewidują bowiem konkretne sankcje za brak spełnienia obowiązków administracyjnych. Dotyczy to zarówno prowadzenia działalności bez wymaganego wpisu do rejestru, jak i niewywiązywania się z obowiązków sprawozdawczych.

W praktyce wiele kontroli zaczyna się od prostych niezgodności, które łatwo wykryć. Organy administracji mogą sprawdzić na przykład dokumenty sprzedaży, informacje o działalności przedsiębiorcy w internecie czy dane z platform sprzedażowych. Jeżeli firma prowadzi sprzedaż wysyłkową i jednocześnie nie figuruje w rejestrze BDO, może to wzbudzić zainteresowanie organów kontrolnych.

Najczęstsze naruszenia

Najczęstsze problemy związane z BDO w branży e-commerce wynikają z braku świadomości przepisów. Wielu przedsiębiorców nie zdaje sobie sprawy, że samo pakowanie i wysyłanie produktów może oznaczać wprowadzanie opakowań na rynek.

W praktyce najczęściej spotykane naruszenia obejmują brak wpisu do rejestru BDO mimo prowadzenia działalności, która wymaga takiej rejestracji. Część firm działa przez długi czas bez wpisu, ponieważ przedsiębiorca nie wiedział o istnieniu takiego obowiązku.

Drugim częstym problemem jest brak złożenia rocznego sprawozdania w systemie BDO. Nawet przedsiębiorcy, którzy dokonali rejestracji, czasem zapominają o obowiązku sprawozdawczym lub nie mają przygotowanych danych dotyczących masy opakowań wprowadzonych na rynek.

Sankcje mogą dotyczyć również przedsiębiorców, którzy są wpisani do BDO, ale nie składają wymaganych rocznych sprawozdań. W takiej sytuacji przepisy również przewidują możliwość nałożenia kar administracyjnych.

W praktyce zdarzają się także naruszenia związane z dokumentacją sprzedaży. Przykładem może być brak numeru rejestrowego BDO na fakturach lub innych dokumentach handlowych, mimo że przedsiębiorca jest wpisany do rejestru.

Wysokość kar administracyjnych

Przepisy przewidują różne rodzaje sankcji za naruszenie obowiązków związanych z BDO. W wielu przypadkach są to administracyjne kary pieniężne, które mogą być nakładane przez właściwy organ.

Jednym z najpoważniejszych naruszeń jest prowadzenie działalności wymagającej wpisu do rejestru BDO bez dokonania takiej rejestracji. W takich przypadkach kara administracyjna może wynosić od kilku tysięcy złotych do nawet 1 000 000 zł, w zależności od skali naruszenia i okoliczności sprawy.

Wysokość kary zależy od wielu czynników, między innymi od skali działalności przedsiębiorcy, czasu trwania naruszenia oraz stopnia naruszenia obowiązków wynikających z przepisów środowiskowych. Organy administracji analizują każdą sprawę indywidualnie.

Jak wyglądają kontrole

Kontrole związane z BDO najczęściej prowadzone są przez organy administracji publicznej, w szczególności przez marszałków województw lub podległe im jednostki. W niektórych przypadkach w kontrolach mogą uczestniczyć także inne instytucje zajmujące się nadzorem nad gospodarką odpadami.

W praktyce kontrola nie zawsze zaczyna się od wizyty w siedzibie firmy. Często pierwszym krokiem jest analiza dokumentów lub informacji dostępnych publicznie, na przykład ofert sprzedaży w internecie czy danych rejestrowych przedsiębiorcy.

Jeżeli organ uzna, że działalność może podlegać przepisom o opakowaniach, przedsiębiorca może zostać poproszony o przedstawienie dokumentów związanych z wpisem do BDO, sprawozdawczością oraz sposobem realizacji obowiązków dotyczących opakowań.

Dlatego dla sprzedawców internetowych bezpiecznym rozwiązaniem jest uporządkowanie kwestii związanych z BDO już na etapie rozwijania biznesu. W praktyce dużo łatwiej jest prowadzić działalność zgodnie z przepisami od początku, niż później wyjaśniać zaległości powstałe w poprzednich latach.

Podsumowanie – kto odpowiada za opakowania przy sprzedaży na Amazon i Allegro

Temat BDO w e-commerce często wydaje się na początku skomplikowany, ponieważ sprzedaż internetowa może być realizowana w wielu różnych modelach. Sprzedawcy korzystają z własnych magazynów, usług fulfillment, dropshippingu lub współpracują z zagranicznymi dostawcami. Każdy z tych modeli może wyglądać nieco inaczej z punktu widzenia logistyki.

Z perspektywy przepisów dotyczących opakowań kluczowa jest jednak jedna zasada. Odpowiedzialność za opakowania spoczywa na podmiocie, który po raz pierwszy wprowadza produkty w opakowaniach na rynek krajowy. To właśnie ten moment decyduje o tym, czy przedsiębiorca może zostać uznany za wprowadzającego produkty w opakowaniach i czy podlega obowiązkom związanym z systemem BDO.

W praktyce oznacza to, że sama sprzedaż przez Allegro lub Amazon nie przesądza jeszcze o obowiązkach środowiskowych. Platformy sprzedażowe pełnią przede wszystkim rolę infrastruktury handlowej i nie przejmują automatycznie odpowiedzialności za opakowania używane przez sprzedawców.

Najczęściej odpowiedzialność za opakowania pojawia się w sytuacji, gdy przedsiębiorca sam pakuje zamówienia i wysyła je do klientów. Dotyczy to wielu sklepów internetowych działających w modelu sprzedaży z własnego magazynu, w którym sprzedawca wykorzystuje kartony, foliopaki, koperty lub inne materiały opakowaniowe do przygotowania przesyłki.

Odpowiedzialność może jednak wyglądać inaczej w niektórych modelach biznesowych. Może się tak zdarzyć na przykład wtedy, gdy inny podmiot wprowadza produkt w opakowaniu na rynek krajowy jako importer, producent albo właściciel marki. W takich sytuacjach obowiązki związane z opakowaniami mogą spoczywać na tym podmiocie, a nie na sprzedawcy.

Podobnie może być w przypadku niektórych modeli dropshippingu lub sprzedaży z wykorzystaniem operatorów logistycznych, jeżeli to oni formalnie wprowadzają produkt w opakowaniu na rynek. W takich przypadkach kluczowe znaczenie mają dokumenty handlowe, dokumenty celne oraz sposób zorganizowania sprzedaży.

Dlatego dla sprzedawców działających na Allegro lub Amazonie najważniejsze jest przeanalizowanie własnego modelu biznesowego. W praktyce warto odpowiedzieć sobie na kilka podstawowych pytań. Kto kupuje opakowania używane do wysyłki zamówień, kto odpowiada za pakowanie produktów oraz kto formalnie wprowadza produkt w opakowaniu na rynek krajowy.

Odpowiedzi na te pytania pozwalają ustalić, czy sprzedawca jest podmiotem wprowadzającym produkty w opakowaniach i czy powinien spełniać obowiązki wynikające z systemu BDO. W wielu przypadkach już sama sprzedaż wysyłkowa oznacza, że przedsiębiorca wprowadza opakowania na rynek i musi uwzględnić to w prowadzeniu swojej działalności.

Dla przedsiębiorców rozwijających sprzedaż internetową najlepszym rozwiązaniem jest uporządkowanie tych kwestii na wczesnym etapie działalności. Dzięki temu można uniknąć problemów formalnych w przyszłości i prowadzić sprzedaż w sposób zgodny z przepisami dotyczącymi opakowań.