Dyrektywa DAC7 – co to jest i co musi wiedzieć e-commerce?

Kontekst pojawienia się DAC7 jest dość prosty. Handel online rośnie szybciej niż jakakolwiek inna forma sprzedaży, a granice państw coraz rzadziej stanowią barierę dla transakcji. Jednocześnie administracje skarbowe w całej Unii Europejskiej przez lata miały ograniczoną wiedzę o rzeczywistej skali przychodów generowanych na platformach cyfrowych. Część sprzedawców rozliczała się poprawnie, ale część funkcjonowała w szarej strefie, korzystając z rozproszenia danych i braku skutecznej wymiany informacji między krajami. Fiskus coraz wyraźniej interesuje się e-commerce nie dlatego, że to „łatwy cel”, ale dlatego, że to ogromny i wciąż rosnący segment gospodarki, w którym przepływ pieniędzy był do tej pory trudny do monitorowania.

Dyrektywa DAC7 jest odpowiedzią na ten problem. Jej celem nie jest utrudnianie życia przedsiębiorcom ani hamowanie rozwoju sprzedaży online, lecz zwiększenie przejrzystości. W praktyce chodzi o to, aby organy podatkowe miały dostęp do spójnych, porównywalnych danych o transakcjach realizowanych za pośrednictwem platform internetowych. Dzięki temu możliwe jest skuteczniejsze wykrywanie nadużyć, ale też wyrównanie zasad gry między tymi, którzy rozliczają się uczciwie, a tymi, którzy do tej pory unikali obowiązków podatkowych.

Warto od razu podkreślić jedną kluczową rzecz, która często ginie w medialnych nagłówkach. DAC7 nie wprowadza nowych podatków i nie zmienia stawek ani zasad opodatkowania sprzedaży internetowej. To, co się zmienia, dotyczy obowiązków raportowych i obiegu informacji. Nowe obowiązki spoczywają przede wszystkim na operatorach platform, a nie bezpośrednio na sprzedawcach. Platformy mają zbierać określone dane o sprzedawcach i ich transakcjach oraz przekazywać je do administracji skarbowej. Dla przedsiębiorcy oznacza to większą transparentność działalności, ale nie konieczność składania dodatkowych deklaracji tylko dlatego, że DAC7 zaczęła obowiązywać.

Dla młodych firm e-commerce kluczowe jest zrozumienie, że DAC7 wpisuje się w szerszy trend porządkowania rynku cyfrowego. Sprzedaż online coraz mniej różni się w oczach fiskusa od sprzedaży stacjonarnej, jeśli chodzi o oczekiwania dotyczące rozliczeń i dokumentacji. Świadomość tych zmian pozwala uniknąć niepotrzebnych obaw, ale też lepiej przygotować się na nowe realia współpracy z platformami sprzedażowymi. W kolejnych częściach artykułu krok po kroku wyjaśnimy, kogo dokładnie dotyczy DAC7, jakie dane są raportowane i co to wszystko oznacza w praktyce dla e-commerce prowadzonego w Polsce.

Czym jest dyrektywa DAC7 i jakie są jej cele

Dyrektywa DAC7 to unijny akt prawny, który znacząco zmienia sposób, w jaki administracje podatkowe zbierają informacje o działalności prowadzonej za pośrednictwem platform internetowych. Jej pełna nazwa brzmi: Dyrektywa Rady (UE) 2021/514 z dnia 22 marca 2021 r. zmieniająca dyrektywę 2011/16/UE w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania. Została ona opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (OJ L 104 z 25 marca 2021 r.) i stanowi kolejny etap rozbudowy systemu wymiany informacji podatkowych pomiędzy państwami członkowskimi.

W praktyce DAC7 jest odpowiedzią na dynamiczny rozwój gospodarki cyfrowej. Przez lata handel internetowy i usługi świadczone za pośrednictwem platform rozwijały się szybciej niż regulacje podatkowe. Dane o przychodach sprzedawców były rozproszone, a administracje skarbowe często nie miały pełnego obrazu skali działalności prowadzonej online, zwłaszcza gdy transakcje miały charakter transgraniczny. Dyrektywa ma ten problem systemowo rozwiązać, wprowadzając jednolite zasady raportowania danych przez platformy cyfrowe w całej Unii Europejskiej.

Podstawy prawne dyrektywy DAC7

DAC7 zmienia dotychczasowe ramy współpracy administracyjnej określone w dyrektywie 2011/16/UE, znanej jako „dyrektywa DAC”. Nowe przepisy rozszerzają zakres informacji podlegających raportowaniu oraz precyzują obowiązki operatorów platform cyfrowych. Kluczowe jest to, że dyrektywa nie działa bezpośrednio wobec przedsiębiorców, lecz została wdrożona do krajowych porządków prawnych państw członkowskich.

W Polsce przepisy implementujące DAC7 weszły w życie 1 lipca 2024 r. w ramach nowelizacji ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami. To od tej daty operatorzy platform działających na polskim rynku muszą stosować się do nowych zasad raportowania. Dla sprzedawców oznacza to, że dane dotyczące ich działalności na platformach są gromadzone według jednolitych, unijnych standardów i przekazywane do Krajowej Administracji Skarbowej.

Jakie czynności obejmuje DAC7

Dyrektywa DAC7 nie dotyczy wyłącznie klasycznego e-commerce rozumianego jako sprzedaż towarów w internecie. Zakres raportowania obejmuje tzw. „relevant activities”, czyli określone rodzaje aktywności realizowanych za pośrednictwem platform cyfrowych. W praktyce są to sprzedaż towarów, zarówno nowych, jak i używanych, świadczenie usług osobistych, najem nieruchomości, w tym krótkoterminowy, oraz najem lub udostępnianie środków transportu.

To bardzo istotne z punktu widzenia przedsiębiorców, ponieważ DAC7 obejmuje nie tylko sklepy internetowe i sprzedawców na marketplace’ach, ale także osoby i firmy działające w modelach usługowych czy wynajmu. Dyrektywa patrzy na platformy szerzej, jako na pośredników umożliwiających generowanie dochodów w środowisku cyfrowym.

Główne cele dyrektywy DAC7

Pierwszym i najważniejszym celem DAC7 jest zwiększenie przejrzystości transakcji realizowanych online. Platformy internetowe stały się centralnym punktem obrotu gospodarczego, ale do tej pory dane o przychodach sprzedawców nie były raportowane w sposób spójny i systematyczny. Dyrektywa wprowadza jednolite standardy raportowania, dzięki czemu administracje podatkowe otrzymują uporządkowane informacje o skali działalności prowadzonej za pośrednictwem platform.

Drugim celem jest walka z szarą strefą i nadużyciami podatkowymi. DAC7 ma ograniczyć sytuacje, w których działalność prowadzona w sposób ciągły i zorganizowany jest formalnie przedstawiana jako sprzedaż okazjonalna lub prywatna. Jednocześnie warto doprecyzować, że mechanizmy ochronne faktycznie istnieją, ale nie są jednakowe dla wszystkich rodzajów aktywności. W przypadku sprzedaży towarów przewidziano progi wyłączenia, które co do zasady chronią drobnych, okazjonalnych sprzedawców. Jeśli w danym roku było mniej niż 30 transakcji i łączna kwota wynagrodzenia nie przekroczyła 2 000 euro, platforma zasadniczo nie raportuje takiego sprzedawcy. Inaczej wygląda to przy usługach czy najmie nieruchomości, gdzie logika wyłączeń jest odmienna i raportowanie może dotyczyć także mniejszej skali działalności.

Trzecim istotnym celem DAC7 jest usprawnienie wymiany informacji między państwami Unii Europejskiej. Dane raportowane przez platformy trafiają do administracji podatkowej kraju, w którym platforma jest zarejestrowana, a następnie są automatycznie przekazywane do innych państw, w których sprzedawca ma rezydencję podatkową. To kluczowe w realiach gospodarki cyfrowej, gdzie sprzedaż bardzo często ma charakter międzynarodowy.

Różnica między opodatkowaniem a raportowaniem

W dyskusjach o DAC7 często pojawia się obawa, że dyrektywa wprowadza nowe podatki lub dodatkowe obciążenia finansowe dla sprzedawców internetowych. W rzeczywistości jest to błędne założenie. DAC7 nie zmienia zasad opodatkowania, nie wprowadza nowych stawek podatkowych i nie tworzy nowych danin publicznych.

Sednem dyrektywy jest raportowanie, a nie opodatkowanie. Oznacza to, że platformy cyfrowe mają obowiązek przekazywać administracji skarbowej dane o sprzedawcach i ich przychodach. Dopiero na podstawie tych informacji organy podatkowe mogą weryfikować, czy sprzedawcy prawidłowo wywiązują się z już istniejących obowiązków podatkowych. Jeśli działalność była rozliczana zgodnie z przepisami, samo objęcie jej raportowaniem w ramach DAC7 nie powoduje żadnych dodatkowych konsekwencji.

Dla przedsiębiorców z sektora e-commerce oznacza to przede wszystkim większą transparentność rynku. DAC7 nie jest narzędziem do „łapania” uczciwych sprzedawców, lecz mechanizmem, który ma wyrównać warunki konkurencji i ograniczyć przewagę tych, którzy do tej pory funkcjonowali poza systemem.

Kogo dotyczy dyrektywa DAC7

Dyrektywa DAC7 obejmuje dwa kluczowe elementy rynku cyfrowego: operatorów platform internetowych oraz sprzedawców, którzy za pośrednictwem tych platform uzyskują wynagrodzenie. W praktyce oznacza to, że nowe obowiązki formalne i raportowe spoczywają bezpośrednio na platformach, natomiast sprzedawcy są objęci regulacją pośrednio, ponieważ to ich dane oraz informacje o ich transakcjach są przekazywane do administracji skarbowej. Z perspektywy e-commerce kluczowe jest to, że DAC7 nie zmienia relacji handlowych między stronami, ale wprowadza nowy poziom transparentności całego ekosystemu.

Operatorzy platform internetowych

Punktem wyjścia jest definicja platformy w rozumieniu DAC7. Dyrektywa posługuje się szerokim ujęciem i uznaje za platformę każde oprogramowanie, aplikację lub stronę internetową, które umożliwiają sprzedawcom połączenie się z innymi użytkownikami w celu wykonywania tzw. relevant activities. Nie chodzi wyłącznie o sam kontakt pomiędzy stronami, ale o faktyczne ułatwianie wykonywania tych czynności, w tym organizowanie procesu zawarcia transakcji lub realizacji usługi, a także – w niektórych modelach – zbieranie lub przekazywanie wynagrodzenia. Innymi słowy, platforma w rozumieniu DAC7 to system, który realnie facylituje uzyskiwanie dochodu przez sprzedawców.

Zakres czynności objętych dyrektywą jest jasno określony i obejmuje cztery główne kategorie. Są to sprzedaż towarów, świadczenie usług osobistych, najem nieruchomości oraz najem lub udostępnianie środków transportu. To istotne, ponieważ pokazuje, że DAC7 wykracza poza klasycznie rozumiany e-commerce i obejmuje również platformy usługowe oraz modele oparte na wynajmie, które w ostatnich latach bardzo dynamicznie się rozwijały.

W praktyce do operatorów platform mogą należeć zarówno duże marketplace’y sprzedażowe, jak i platformy działające w innych modelach biznesowych. Jako przykłady często wskazuje się serwisy takie jak Allegro, OLX, Amazon czy Etsy, a także platformy usługowe i najmu, jak Airbnb, Uber czy Booking.com. Należy jednak podkreślić, że sam fakt funkcjonowania pod znaną marką nie przesądza jeszcze o statusie platformy raportującej. Decydujące znaczenie ma rzeczywista funkcjonalność serwisu, czyli to, czy faktycznie umożliwia on zawarcie transakcji lub realizację usługi, a nie tylko prezentuje ogłoszenia czy przekierowuje użytkowników do innych podmiotów.

DAC7 obejmuje zarówno platformy mające siedzibę w Unii Europejskiej, jak i platformy spoza UE. W przypadku tych drugich obowiązek raportowania nie wynika automatycznie z samego faktu obsługi sprzedawców z Unii, lecz z tego, że dany podmiot spełnia definicję reporting platform operator i wykonuje raportowanie w jednym z państw członkowskich zgodnie z mechanizmem przewidzianym w dyrektywie, w praktyce poprzez rejestrację lub wyznaczenie jurysdykcji raportowania w UE.

Dyrektywa przewiduje także istotne wyłączenia. Z obowiązków DAC7 co do zasady wyłączone są podmioty, które jedynie przetwarzają płatności, serwisy wyłącznie reklamujące lub listujące oferty bez udziału w realizacji transakcji oraz strony, które jedynie przekierowują użytkowników do innych platform, na przykład w modelu czysto afiliacyjnym. Jeżeli dany podmiot nie facylituje sprzedaży ani świadczenia usług w sensie operacyjnym, nie jest traktowany jako platforma w rozumieniu DAC7.

Sprzedawcy podlegający raportowaniu

Drugą grupą objętą regulacją są sprzedawcy korzystający z platform cyfrowych. Dyrektywa posługuje się pojęciem tzw. aktywnego sprzedawcy, czyli osoby fizycznej lub podmiotu, który w danym roku kalendarzowym wykonuje za pośrednictwem platformy czynności objęte DAC7 i otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie. Samo posiadanie konta użytkownika nie jest wystarczające – znaczenie ma faktyczna aktywność i uzyskanie świadczenia pieniężnego lub innego ekwiwalentu.

W przypadku sprzedaży towarów dyrektywa przewiduje progi wyłączenia z raportowania, które mają na celu ochronę drobnej, okazjonalnej sprzedaży. Sprzedawca nie jest co do zasady raportowany, jeżeli w danym roku kalendarzowym zrealizował mniej niż 30 transakcji sprzedaży towarów i jednocześnie łączna kwota wypłaconego lub uznanego wynagrodzenia nie przekroczyła 2 000 euro. Dopiero przekroczenie jednego z tych progów powoduje, że platforma ma obowiązek zebrać dane sprzedawcy i uwzględnić go w raporcie przekazywanym administracji skarbowej.

W przypadku świadczenia usług osobistych, najmu nieruchomości oraz najmu lub udostępniania środków transportu co do zasady nie obowiązują analogiczne progi jak dla sprzedaży towarów. Oznacza to, że sprzedawca może zostać objęty raportowaniem już od pierwszej czynności wykonanej za pośrednictwem platformy. Jednocześnie dyrektywa przewiduje odrębne kategorie sprzedawców wyłączonych z raportowania, niezależnie od rodzaju aktywności. Obejmują one m.in. podmioty publiczne, spółki notowane na giełdzie wraz z ich podmiotami powiązanymi oraz szczególne wyłączenie dotyczące bardzo dużej skali najmu nieruchomości w ramach jednego ogłoszenia, gdy platforma ułatwiła ponad 2 000 czynności najmu dla tego samego sprzedawcy w odniesieniu do tej samej property listing.

Różnica pomiędzy sprzedażą okazjonalną a działalnością podlegającą raportowaniu najlepiej widoczna jest na prostym przykładzie. Osoba prywatna, która sporadycznie sprzedaje używane rzeczy i nie przekracza progów przewidzianych dla sprzedaży towarów, co do zasady nie zostanie objęta raportem DAC7. Natomiast przedsiębiorca prowadzący regularną sprzedaż lub świadczący usługi za pośrednictwem platformy musi liczyć się z tym, że jego dane, w tym informacje o uzyskanym wynagrodzeniu, trafią do administracji skarbowej w ramach raportowania platformowego.

Dla młodych przedsiębiorców e-commerce kluczowe jest zrozumienie, że DAC7 nie tworzy nowej definicji działalności gospodarczej, ale sprawia, że granica pomiędzy sprzedażą prywatną a działalnością zarobkową staje się bardziej przejrzysta. To platformy odpowiadają za raportowanie i procedury due diligence, jednak sprzedawcy powinni mieć świadomość, że ich aktywność online jest coraz dokładniej widoczna dla fiskusa w ramach już istniejących przepisów podatkowych.

Jakie obowiązki nakłada DAC7 na platformy e-commerce

Dyrektywa DAC7 w praktyce przenosi ciężar obowiązków informacyjnych na operatorów platform cyfrowych. To właśnie platformy stają się głównym źródłem danych o transakcjach realizowanych online i to na nich spoczywa odpowiedzialność za zebranie, zweryfikowanie oraz przekazanie tych informacji do organów podatkowych. Dla branży e-commerce oznacza to konieczność wdrożenia nowych procesów operacyjnych, technologicznych i compliance, które często wykraczają poza standardową obsługę sprzedawców znaną sprzed wdrożenia DAC7.

Gromadzenie danych identyfikacyjnych sprzedawców

Jednym z podstawowych obowiązków wynikających z DAC7 jest gromadzenie danych identyfikacyjnych sprzedawców korzystających z platformy. Zakres tych danych ma umożliwić jednoznaczną identyfikację sprzedawcy oraz ustalenie jego statusu podatkowego i rezydencji. Dotyczy to zarówno osób fizycznych, jak i podmiotów prowadzących działalność gospodarczą.

W przypadku osób fizycznych platformy powinny zbierać imię i nazwisko, pełny adres, datę urodzenia oraz numer identyfikacji podatkowej (TIN). Jeżeli numer TIN nie został nadany, wymagany jest inny numer identyfikacyjny przewidziany w danej jurysdykcji. W praktyce, w określonych przypadkach technicznych, konieczne bywa także uzupełnienie danych dodatkowych, takich jak miejsce urodzenia, co wynika z wymogów walidacyjnych systemów raportowych. Przy sprzedawcach prowadzących działalność gospodarczą lub działających w formie spółek zakres danych obejmuje nazwę firmy, adres siedziby, numer identyfikacji podatkowej oraz – jeżeli został nadany – numer VAT.

Kluczowym elementem jest ustalenie rezydencji podatkowej sprzedawcy. To na jej podstawie administracje podatkowe decydują o dalszej wymianie informacji pomiędzy państwami członkowskimi. Platforma musi więc nie tylko zebrać deklarację sprzedawcy, ale także posiadać dane pozwalające ją zweryfikować w ramach procedur due diligence.

Istotne są również dane dotyczące rachunku bankowego, na który wypłacane jest wynagrodzenie. Operator platformy powinien znać numer rachunku oraz dane jego właściciela. Brak tych informacji albo ich nieaktualność w praktyce uniemożliwia prawidłowe raportowanie i często skutkuje koniecznością zastosowania środków ograniczających wobec sprzedawcy.

Gromadzenie danych o transakcjach

Drugim filarem obowiązków platform jest gromadzenie danych dotyczących czynności wykonywanych przez sprzedawców za pośrednictwem platformy. DAC7 wymaga, aby raportowane były informacje pozwalające określić zarówno skalę, jak i charakter działalności sprzedawcy.

Raportowane jest wynagrodzenie (consideration) wypłacone lub uznane sprzedawcy w związku z daną czynnością. Jednocześnie raport obejmuje również informacje o opłatach, prowizjach oraz podatkach pobranych lub naliczonych przez platformę. Dzięki temu administracja skarbowa otrzymuje pełny obraz ekonomiczny relacji pomiędzy platformą a sprzedawcą, bez konieczności domyślania się, jaka część kwoty trafiła faktycznie do sprzedawcy.

Oprócz wartości wynagrodzenia platforma raportuje również liczbę czynności wykonanych w danym okresie sprawozdawczym. W przypadku sprzedaży towarów będą to zrealizowane transakcje, natomiast przy usługach i najmie – liczba czynności odpowiadających danemu modelowi działalności.

Dla usług oraz najmu nieruchomości lub środków transportu zakres danych jest rozszerzony o informacje pozwalające zidentyfikować przedmiot czynności. W przypadku najmu nieruchomości obejmuje to m.in. dane lokalizacyjne nieruchomości, co umożliwia przypisanie przychodu do właściwej jurysdykcji podatkowej. Celem nie jest szczegółowy opis każdej transakcji, lecz zapewnienie wystarczającej precyzji do analizy podatkowej.

Weryfikacja danych (due diligence)

DAC7 nie ogranicza się do samego zebrania danych. Platformy mają obowiązek podjęcia rozsądnych działań w celu weryfikacji poprawności i kompletności informacji przekazywanych przez sprzedawców. Ten etap, określany jako due diligence, ma kluczowe znaczenie dla jakości raportowanych danych.

W praktyce weryfikacja może obejmować żądanie dokumentów potwierdzających tożsamość, adres, status działalności gospodarczej lub rezydencję podatkową. Mogą to być zarówno dokumenty urzędowe, jak i oświadczenia składane przez sprzedawcę pod rygorem odpowiedzialności. Dyrektywa nie narzuca jednego, sztywnego modelu weryfikacji, ale wymaga, aby platforma faktycznie korzystała z dostępnych jej środków i reagowała na niespójności lub braki w danych.

Zgromadzona dokumentacja oraz informacje związane z procedurami weryfikacyjnymi muszą być przechowywane przez określony czas. DAC7 przewiduje minimalny okres retencji wynoszący co najmniej pięć lat. W praktyce, w zależności od przyjętych rozwiązań i wytycznych krajowych, okres ten może sięgać nawet 5–10 lat, co wymaga od platform odpowiedniego podejścia do archiwizacji i ochrony danych.

Terminy i sposób raportowania

Dyrektywa DAC7 wprowadza również jednolite zasady raportowania danych do administracji skarbowej. W polskim porządku prawnym raportowanie odbywa się w trybie rocznym. Platformy są zobowiązane do przekazania raportu do końca miesiąca następującego po zakończeniu roku kalendarzowego, którego dane dotyczą, co w praktyce oznacza termin do 31 stycznia następnego roku.

Raporty składane są wyłącznie w formie elektronicznej, w ustandaryzowanym formacie technicznym, zgodnym z określonym schematem. Dane przekazywane są do Szefa Krajowa Administracja Skarbowa, który następnie odpowiada za ich dalszą wymianę z administracjami podatkowymi innych państw członkowskich Unii Europejskiej.

Ze względu na przepisy przejściowe związane z wdrożeniem DAC7 w Polsce, pierwsze raportowanie obejmowało dane począwszy od 1 stycznia 2023 r., a terminy pierwszych raportów zostały uregulowane odrębnie. Dla wielu platform oznaczało to konieczność raportowania danych historycznych oraz dostosowania systemów w relatywnie krótkim czasie.

Obowiązek informowania sprzedawców

Ostatnim istotnym obowiązkiem platform wynikającym z DAC7 jest informowanie sprzedawców o przetwarzaniu ich danych. Operator platformy musi jasno i transparentnie komunikować, że dane sprzedawcy są zbierane oraz raportowane do administracji skarbowej na podstawie przepisów prawa. Informacja ta powinna obejmować zakres przetwarzanych danych, cel ich przetwarzania oraz podstawę prawną.

W praktyce wiąże się to z koniecznością aktualizacji regulaminów, polityk prywatności oraz innych dokumentów regulujących relacje z użytkownikami. Platformy muszą także zapewnić skuteczną komunikację operacyjną, na przykład poprzez wiadomości e-mail, komunikaty w panelu użytkownika lub dedykowane formularze do uzupełniania danych.

DAC7 przewiduje również środki, które platforma powinna zastosować w przypadku braku współpracy ze strony sprzedawcy. W pierwszej kolejności może to być wstrzymanie wypłat należnego wynagrodzenia. Dopiero jeżeli taki środek okaże się nieskuteczny lub niemożliwy do zastosowania, platforma może ograniczyć lub zablokować możliwość dalszego wykonywania czynności przez sprzedawcę. Mechanizm ten ma zapewnić kompletność raportów, a jednocześnie zachować proporcjonalność działań wobec użytkowników.

Dla operatorów platform e-commerce DAC7 oznacza zatem nie tylko nowy obowiązek raportowy, ale trwałą zmianę sposobu zarządzania danymi sprzedawców, weryfikacji informacji oraz relacji z użytkownikami. To element, który na stałe wpisuje się w realia prowadzenia biznesu platformowego w Unii Europejskiej.

Wpływ DAC7 na sprzedawców internetowych

Z punktu widzenia sprzedawców internetowych dyrektywa DAC7 od początku budziła sporo emocji, głównie dlatego, że bywała przedstawiana jako zapowiedź nowych podatków albo masowych kontroli w e-commerce. W praktyce jej wpływ jest bardziej pośredni i dotyczy przede wszystkim przejrzystości sprzedaży prowadzonej online. Dla osób, które działają w uporządkowany sposób i prawidłowo się rozliczają, DAC7 nie oznacza rewolucji, lecz zmianę realiów, w których trudniej jest pozostać niewidocznym dla administracji skarbowej.

Brak nowych podatków i zmian zasad opodatkowania

Najważniejszą informacją dla sprzedawców jest to, że DAC7 nie wprowadza nowych podatków ani nie zmienia obowiązujących zasad opodatkowania sprzedaży internetowej. Nie pojawiają się nowe stawki PIT, CIT czy VAT i nie powstaje żaden odrębny „podatek od sprzedaży na platformach”. Dyrektywa dotyczy wyłącznie raportowania danych, a nie prawa materialnego.

Oznacza to, że jeśli sprzedawca do tej pory prawidłowo rozliczał swoje przychody, to objęcie jego danych raportowaniem w ramach DAC7 nie powoduje automatycznie żadnych nowych obowiązków podatkowych. Sprzedawcy nie muszą składać dodatkowych deklaracji tylko dlatego, że sprzedają za pośrednictwem platform. Fiskus otrzymuje więcej informacji, ale stosuje je do weryfikacji obowiązków, które istniały już wcześniej.

Jednocześnie większa dostępność danych oznacza mniejszą przestrzeń na niejasności. Dla osób, które dotychczas balansowały na granicy przepisów, DAC7 może oznaczać konieczność uporządkowania rozliczeń. Dla reszty jest to raczej potwierdzenie trendu, w którym sprzedaż online traktowana jest podatkowo równie poważnie jak sprzedaż prowadzona poza internetem.

Sprzedaż prywatna a działalność gospodarcza

Jednym z najczęściej powracających pytań w kontekście DAC7 jest granica pomiędzy sprzedażą prywatną a działalnością gospodarczą. Sama dyrektywa tej granicy nie definiuje, ponieważ nie ingeruje w krajowe przepisy podatkowe. Jednak dzięki raportowaniu danych przez platformy organy skarbowe zyskują lepszy wgląd w skalę i charakter sprzedaży prowadzonej przez konkretne osoby.

Sprzedaż prywatna, rozumiana jako okazjonalne zbywanie własnych rzeczy, nadal jest dopuszczalna, ale nie jest automatycznie wolna od podatku. Opodatkowanie zależy m.in. od terminu sprzedaży oraz okoliczności jej dokonywania. Przy regularnym, zorganizowanym obrocie fiskus może kwalifikować aktywność jako działalność gospodarczą na podstawie już obowiązujących przepisów, niezależnie od tego, jak sprzedawca sam ją nazywa.

DAC7 nie zmienia kryteriów tej oceny, ale sprawia, że administracja skarbowa dysponuje danymi pozwalającymi łatwiej ocenić powtarzalność transakcji, ich liczbę oraz wartość. Dla młodych przedsiębiorców oznacza to, że model „sprzedaję prywatnie, ale regularnie i na większą skalę” staje się coraz bardziej ryzykowny. Granica formalnie się nie przesuwa, ale staje się znacznie bardziej widoczna.

Znaczenie 6-miesięcznego okresu posiadania rzeczy

W kontekście sprzedaży prywatnej szczególne znaczenie ma zasada dotycząca sześciomiesięcznego okresu posiadania rzeczy ruchomych. Zgodnie z obowiązującymi przepisami sprzedaż takich rzeczy nie podlega PIT, jeżeli następuje po upływie sześciu miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło ich nabycie. Jeżeli sprzedaż nastąpi wcześniej, co do zasady dochód z tej transakcji podlega opodatkowaniu.

DAC7 nie zmienia tej reguły, ale zwiększa widoczność skali i częstotliwości sprzedaży prowadzonej na platformach. Warto przy tym zaznaczyć, że raportowanie DAC7 nie obejmuje daty nabycia rzeczy. Platformy raportują dane o aktywności i wynagrodzeniu, natomiast informacje o dacie zakupu czy źródle pochodzenia towarów wynikają z dokumentów pozostających po stronie sprzedawcy. Niemniej jednak większa przejrzystość sprzedaży może skłaniać organy podatkowe do weryfikacji, czy rozliczenia uwzględniają właściwy moment nabycia i ewentualne obowiązki podatkowe.

W praktyce oznacza to, że osoby, które często sprzedają rzeczy krótko po zakupie, nawet jeśli określają to jako sprzedaż prywatną, mogą wzbudzić zainteresowanie fiskusa, zwłaszcza gdy skala i powtarzalność transakcji sugerują działalność zarobkową.

Dostęp fiskusa do danych i potencjalne kontrole

Jednym z najbardziej odczuwalnych skutków DAC7 jest to, że administracja skarbowa otrzymuje regularne, uporządkowane informacje o sprzedaży realizowanej za pośrednictwem platform internetowych. Dane te trafiają do systemu w sposób automatyczny i cykliczny, a nie tylko w odpowiedzi na konkretne podejrzenia.

Samo przekazanie danych w ramach DAC7 nie oznacza automatycznego wszczęcia kontroli podatkowej. Organy skarbowe podkreślają, że raportowanie służy przede wszystkim analizie ryzyka i typowaniu przypadków wymagających dalszej weryfikacji. Kontrole nie są prowadzone masowo, lecz koncentrują się na sytuacjach, w których dane z platform wyraźnie odbiegają od informacji wykazanych w rozliczeniach podatkowych.

Dla sprzedawców oznacza to jednak, że maleje ryzyko „przypadkowej niewidzialności”. Jeżeli przychody raportowane przez platformy nie znajdują odzwierciedlenia w deklaracjach podatkowych, fiskus ma narzędzia, aby to zauważyć i zareagować. DAC7 nie jest więc narzędziem represyjnym, ale mechanizmem zwiększającym skuteczność kontroli tam, gdzie rzeczywiście występują nieprawidłowości.

Rola rzetelnego księgowania i dokumentowania sprzedaży

W realiach DAC7 szczególnego znaczenia nabiera rzetelne księgowanie i dokumentowanie sprzedaży internetowej. Nawet jeśli platforma raportuje dane do administracji skarbowej, to sprzedawca pozostaje odpowiedzialny za prawidłowe rozliczenie podatków zgodnie z obowiązującymi przepisami. Dane raportowane przez platformy mogą być punktem odniesienia przy weryfikacji, dlatego kluczowa jest spójność pomiędzy raportami a własną dokumentacją sprzedawcy.

Dla przedsiębiorców oznacza to konieczność bieżącego ewidencjonowania przychodów, przechowywania faktur, paragonów i innych dowodów sprzedaży oraz kontrolowania, czy wszystkie transakcje zostały prawidłowo ujęte w księgach. W przypadku sprzedaży prywatnej szczególnie istotne jest zachowanie dokumentów potwierdzających datę nabycia rzeczy, co może mieć znaczenie przy ocenie sześciomiesięcznego okresu posiadania.

DAC7 nie zmusza sprzedawców do zmiany modelu biznesowego, ale premiuje uporządkowane i transparentne podejście do sprzedaży online. W praktyce oznacza to, że im lepiej udokumentowana i spójna jest działalność, tym mniejsze ryzyko problemów w razie zainteresowania ze strony fiskusa. Dla młodych przedsiębiorców e-commerce może to być impuls, aby wcześniej zadbać o profesjonalne podejście do rozliczeń i traktować sprzedaż internetową jak pełnoprawny biznes, a nie tylko poboczne źródło dochodu.

Implementacja dyrektywy DAC7 w Polsce

Choć dyrektywa DAC7 została przyjęta na poziomie Unii Europejskiej już w 2021 roku, jej realny wpływ na polski rynek e-commerce pojawił się dopiero wraz z implementacją do krajowego porządku prawnego. Dla sprzedawców i operatorów platform kluczowe znaczenie ma więc nie tylko treść unijnego aktu, ale przede wszystkim to, jak i kiedy został on wdrożony w Polsce oraz jakie obowiązki i konsekwencje z tego wynikają w praktyce.

Podstawa prawna i data wejścia w życie przepisów

Dyrektywa DAC7 została wdrożona do polskiego prawa ustawą z dnia 23 maja 2024 r. o zmianie ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami, opublikowaną w Dzienniku Ustaw z 2024 r., poz. 879. To ten akt prawny wprowadził do polskiego systemu regulacje dotyczące raportowania danych o sprzedawcach przez operatorów platform cyfrowych.

Co do zasady przepisy implementujące DAC7 weszły w życie 1 lipca 2024 r., przy czym sama ustawa przewiduje wyjątki w zakresie terminów wejścia w życie niektórych przepisów, co zostało uregulowane w jej przepisach końcowych. W praktyce oznacza to, że od drugiej połowy 2024 roku platformy zostały formalnie objęte obowiązkami w zakresie gromadzenia danych, procedur due diligence oraz raportowania, przy jednoczesnym uwzględnieniu przepisów przejściowych obejmujących wcześniejsze okresy.

Dla sprzedawców istotne jest to, że choć raportowanie technicznie rozpoczęło się po wejściu w życie ustawy, dane przekazywane w ramach DAC7 obejmują również wcześniejszą aktywność, zgodnie z zasadami okresu przejściowego.

Rola Szefa Krajowej Administracji Skarbowej

Centralnym organem odpowiedzialnym za obsługę systemu DAC7 w Polsce jest Szef Krajowa Administracja Skarbowa. To do Szefa KAS operatorzy platform przekazują raporty zawierające dane o sprzedawcach i ich aktywności. Organ ten odpowiada za odbiór, przetwarzanie i analizę raportów, a także za ich dalszą wymianę z administracjami podatkowymi innych państw członkowskich Unii Europejskiej.

Model przyjęty w Polsce zakłada centralizację danych. Informacje raportowane przez platformy nie trafiają bezpośrednio do właściwych urzędów skarbowych sprzedawców, lecz do centralnego systemu, gdzie są analizowane pod kątem ryzyka podatkowego. Dopiero w dalszym etapie mogą one stanowić podstawę do konkretnych działań podejmowanych przez organy podatkowe.

W reżimie przejściowym ustawa przewidywała także konkretne terminy wymiany informacji. Pierwsza wymiana danych raportowanych w ramach DAC7 przez Szefa KAS z innymi państwami członkowskimi była zaplanowana do 28 lutego 2025 r., co miało zapewnić spójność i terminowość systemu na poziomie całej Unii Europejskiej.

Okres przejściowy i raportowanie danych historycznych

Polska implementacja DAC7 przewidziała wyraźny okres przejściowy. Z uwagi na opóźnienie we wdrożeniu dyrektywy do prawa krajowego ustawodawca zdecydował, że pierwszym okresem sprawozdawczym będzie rok 2023, a kolejnym – rok 2024. W praktyce oznaczało to, że pierwsze raporty składane w 2025 roku obejmowały dane począwszy od 1 stycznia 2023 r.

Rozwiązanie to miało zapewnić ciągłość systemu wymiany informacji podatkowych w UE i uniknąć „luki informacyjnej” za okres sprzed formalnego wejścia w życie przepisów krajowych. Dla operatorów platform oznaczało to konieczność sięgnięcia do danych historycznych oraz wdrożenia procedur raportowych obejmujących przeszłe okresy.

Jednocześnie przepisy przejściowe przewidywały mechanizmy ochronne. W określonym zakresie ograniczono możliwość nakładania sankcji za brak danych dotyczących okresu od 1 stycznia 2023 r. do dnia poprzedzającego wejście w życie ustawy, o ile operator platformy był w stanie wykazać, że podejmował próby pozyskania wymaganych informacji od sprzedawców, lecz obiektywnie nie było to możliwe.

Sankcje za niewywiązanie się z obowiązków

Polskie przepisy wdrażające DAC7 przewidują sankcje za niewywiązanie się z obowiązków raportowych i weryfikacyjnych, przy czym odpowiedzialność spoczywa przede wszystkim na operatorach platform, a nie na sprzedawcach. To platformy odpowiadają za zebranie danych, przeprowadzenie procedur due diligence oraz terminowe i prawidłowe przekazanie raportów do Szefa KAS.

Ustawa przewiduje możliwość nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w wysokości do 1 000 000 zł. Wysokość kary zależy od rodzaju i wagi naruszenia, a decyzję w tym zakresie podejmuje Szef KAS. Konstrukcja sankcji pokazuje, że ustawodawca traktuje obowiązki wynikające z DAC7 poważnie, ale jednocześnie nie wprowadza automatyzmu karania za każde uchybienie formalne.

Poza karami pieniężnymi brak zgodności z obowiązkami DAC7 może prowadzić do konsekwencji organizacyjnych po stronie platform, takich jak konieczność wstrzymania wypłat lub ograniczenia możliwości sprzedaży wobec sprzedawców, którzy nie współpracują w zakresie uzupełniania danych. Ewentualne konsekwencje „VAT-owe” wynikają natomiast z odrębnych przepisów i nie są elementem samego reżimu DAC7.

Cel regulacji z perspektywy administracji skarbowej

Z punktu widzenia administracji skarbowej implementacja DAC7 w Polsce ma charakter systemowy, a nie represyjny. Celem regulacji nie jest masowe kontrolowanie drobnych sprzedawców ani automatyczne kwestionowanie rozliczeń podatkowych, lecz stworzenie spójnego i porównywalnego źródła informacji o dochodach generowanych w gospodarce cyfrowej.

Dzięki raportowaniu danych przez platformy fiskus zyskuje narzędzie do analizy ryzyka i skuteczniejszego typowania przypadków, w których istnieje uzasadnione podejrzenie nieprawidłowości. Z perspektywy państwa regulacja ma również wspierać uczciwą konkurencję i ograniczać przewagę tych podmiotów, które dotychczas funkcjonowały poza systemem.

Dla sprzedawców działających zgodnie z przepisami DAC7 nie powinna być źródłem zagrożeń, lecz elementem porządkującym rynek e-commerce. W dłuższej perspektywie celem regulacji jest bowiem nie zwiększenie liczby kontroli, ale zwiększenie przejrzystości i przewidywalności zasad prowadzenia biznesu w środowisku cyfrowym.

Praktyczne wskazówki dla e-commerce

DAC7 to regulacja, która w dużej mierze działa w tle codziennego biznesu online. Nie zmienia zasad opodatkowania ani modeli sprzedaży, ale wymusza większą dyscyplinę organizacyjną po stronie platform oraz większą świadomość po stronie sprzedawców. W praktyce dobrze przygotowane procesy i uporządkowane dane pozwalają uniknąć nerwowych sytuacji związanych z raportowaniem, blokadami wypłat czy niejasnościami przy rozliczeniach.

Wskazówki dla operatorów platform

Dla operatorów platform kluczowe jest podejście procesowe. DAC7 nie jest jednorazowym obowiązkiem wdrożeniowym, lecz cyklicznym reżimem informacyjnym, realizowanym co roku. Podstawą jest odpowiednie przygotowanie systemów IT oraz procedur wewnętrznych. Platforma musi być w stanie zebrać wymagane dane, zweryfikować je w ramach due diligence, bezpiecznie przechować oraz przekształcić w raport zgodny z wymogami technicznymi. W praktyce często oznacza to modyfikację procesów onboardingu sprzedawców, baz danych oraz mechanizmów wypłat.

Istotnym elementem jest proces pozyskiwania danych wymaganych przez DAC7, często realizowany poprzez dedykowane formularze due diligence. Niezależnie od przyjętej formy, kluczowe jest to, aby proces był możliwie prosty i zrozumiały dla sprzedawców, a jednocześnie kompletny z punktu widzenia przepisów. Dobrą praktyką jest jasne komunikowanie, dlaczego konkretne dane są wymagane i jakie są konsekwencje ich nieuzupełnienia. Im bardziej przejrzysty proces, tym mniejsze ryzyko oporu użytkowników i braków w danych.

DAC7 niemal zawsze wiąże się z koniecznością aktualizacji regulaminów oraz dokumentów informacyjnych. Sprzedawcy muszą zostać poinformowani o przetwarzaniu i raportowaniu ich danych na podstawie przepisów prawa. Warto zadbać o to, aby zapisy regulaminowe były spójne z faktyczną praktyką operacyjną platformy i nie ograniczały się do formalnych klauzul, lecz realnie tłumaczyły zasady działania systemu.

Nie mniej ważna jest archiwizacja dokumentacji. Dane i dokumenty związane z DAC7 muszą być przechowywane przez co najmniej 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin przekazania informacji. Oznacza to konieczność wdrożenia bezpiecznych, uporządkowanych systemów archiwizacji, obejmujących zarówno dane identyfikacyjne sprzedawców, jak i dokumenty pozyskane w ramach procedur weryfikacyjnych.

Na koniec warto podkreślić znaczenie kontroli terminów raportowania. DAC7 działa w sztywnych ramach czasowych, a spóźnienie z raportem może skutkować sankcjami. W praktyce termin raportu rocznego przypada co do zasady na 31 stycznia roku następnego. Dobrą praktyką jest stworzenie wewnętrznego kalendarza compliance, który uwzględnia nie tylko sam termin wysyłki raportu, ale także czas potrzebny na zebranie danych, ich walidację oraz ewentualne korekty.

Wskazówki dla sprzedawców

Z perspektywy sprzedawców DAC7 nie wymaga zmiany modelu biznesowego, ale zdecydowanie premiuje porządek i uważność. Podstawowym krokiem powinna być regularna weryfikacja danych na kontach sprzedażowych. Warto upewnić się, że dane identyfikacyjne, adresowe oraz informacje o rachunku bankowym są aktualne i zgodne ze stanem faktycznym. Błędy lub braki w tych obszarach mogą prowadzić do problemów z raportowaniem, a w konsekwencji do blokad wypłat.

Bardzo istotne jest reagowanie na wezwania platform dotyczące uzupełnienia lub potwierdzenia danych. Takie komunikaty nie są działaniem „profilaktycznym”, lecz elementem obowiązków wynikających z DAC7. Ignorowanie próśb platformy może skutkować wstrzymaniem wypłat należnego wynagrodzenia, a jeżeli to niemożliwe – ograniczeniem możliwości dalszej sprzedaży.

Sprzedawcy powinni także monitorować skalę swojej sprzedaży, zwłaszcza w kontekście progów wyłączenia z raportowania dla sprzedaży towarów. Śledzenie liczby transakcji i łącznej kwoty wynagrodzenia w ciągu roku pozwala zrozumieć, kiedy sprzedaż przestaje być wyłączona z raportowania przez platformę. Warto przy tym pamiętać, że są to progi techniczne związane z raportowaniem, a nie automatyczna granica pomiędzy sprzedażą prywatną a działalnością gospodarczą w sensie podatkowym.

Dobrą praktyką jest również porównywanie własnych zestawień sprzedaży z danymi widocznymi w panelu platformy. Jeżeli pojawiają się rozbieżności, na przykład wynikające ze zwrotów, anulowań czy korekt, warto je wyjaśnić jeszcze przed końcem roku. Ponieważ raportowanie opiera się na danych platformy, wcześniejsze wyjaśnienie niezgodności ogranicza ryzyko, że raportowane informacje będą niespójne z własną ewidencją i rozliczeniami podatkowymi.

Rzetelne rozliczenia podatkowe pozostają absolutną podstawą. DAC7 nie zmienia obowiązków sprzedawców w tym zakresie, ale sprawia, że dane raportowane przez platformy mogą być łatwo zestawiane z deklaracjami podatkowymi. Prowadzenie przejrzystej ewidencji przychodów, przechowywanie dokumentów sprzedaży i dbałość o spójność danych to najlepsza ochrona przed problemami w razie weryfikacji przez fiskusa.

W pewnym momencie naturalnym krokiem może być konsultacja z doradcą podatkowym. Warto rozważyć ją szczególnie wtedy, gdy sprzedaż zaczyna szybko rosnąć, zmienia się model działalności albo pojawiają się wątpliwości co do kwalifikacji podatkowej sprzedaży. DAC7 sam w sobie nie nakłada nowych podatków, ale działa jak reflektor, który oświetla to, co wcześniej bywało słabo widoczne. Dobrze dobrana konsultacja może pomóc uporządkować działalność zanim pojawią się realne problemy.

Podsumowanie

Dyrektywa DAC7 to jedna z tych regulacji, które nie zmieniają codziennej sprzedaży „na pierwszy rzut oka”, ale znacząco wpływają na otoczenie, w jakim działa e-commerce. Najważniejszy wniosek dla branży jest prosty: DAC7 nie wprowadza nowych podatków, nie zmienia stawek ani zasad opodatkowania, ale radykalnie zwiększa przejrzystość sprzedaży prowadzonej za pośrednictwem platform internetowych. To przesunięcie ciężaru z kontroli reaktywnych na systemowe gromadzenie i analizę danych.

Dla rynku e-commerce DAC7 działa przede wszystkim jako narzędzie porządkujące. Platformy stają się centralnym punktem raportowania, a administracja skarbowa zyskuje spójne i porównywalne informacje o aktywności sprzedawców. W efekcie zmniejsza się przestrzeń dla szarej strefy i nieuczciwej konkurencji, a rośnie znaczenie rzetelności i spójności danych. Dla przedsiębiorców, którzy od początku prowadzą sprzedaż w uporządkowany sposób, jest to raczej wzmocnienie bezpieczeństwa niż zagrożenie.

DAC7 pokazuje też wyraźnie, że sprzedaż online przestała być traktowana jako margines gospodarki. Fiskus postrzega e-commerce tak samo poważnie jak tradycyjne formy działalności, a platformy cyfrowe stały się pełnoprawnym źródłem informacji podatkowych. Nie oznacza to automatycznych kontroli ani masowych sankcji, ale oznacza koniec „niewidzialności” sprzedaży prowadzonej na większą skalę.

Kluczowe znaczenie ma więc przygotowanie i świadomość obowiązków. Dla operatorów platform oznacza to konieczność wdrożenia trwałych procesów IT, due diligence i raportowania. Dla sprzedawców – dbałość o aktualne dane, reagowanie na komunikaty platform, monitorowanie skali sprzedaży oraz rzetelne rozliczenia podatkowe. DAC7 nie zmusza do zmiany modelu biznesowego, ale premiuje porządek, transparentność i profesjonalne podejście do sprzedaży online.

W dłuższej perspektywie dyrektywa ta wpisuje się w szerszy trend dojrzewania rynku e-commerce. Dla młodych przedsiębiorców może być impulsem, by od początku budować biznes w oparciu o jasne zasady, dobre procesy i świadomość regulacyjną. W świecie, w którym dane stają się kluczowym zasobem administracji, najlepszą strategią pozostaje działanie zgodne z przepisami i traktowanie e-commerce jak pełnoprawnego, skalowalnego biznesu, a nie tymczasowego dodatku do innych źródeł dochodu.